Аurora-Туйлын туяа

Туйлын туяа хэмээх ойлголтыг эрт үед овог аймгууд амь үрэгдсэн дайчин нөхөд хийгээд өвөг дээдсийн ариун сүнсны амар амгалангийн илэрхийлэл хэмээн тайлбарладаг байв. Харин Эрдэмтэд тус үзэгдлийг Аurora Boraelis, Aurora Australis хэмээн нэрлэж ирсэн ба Антарктид, Арктик хэмээх 2 газар ажиглагддаг болохоор хоёр нэрээр нэрлэж байв. Мөнх хөх тэнгэрийн нар туйлуудаас ихээхэн хол манддаг учир туйлын туяаны үзэгдэл үүсэх нөхцөл шалтгаан болсон аж. Өнгөрөгч 20-р зуунд тус үзэгдлийн талаар нарийн судалгааг хийж эхэлсэн агаад өмнөх үеийн судлаачдын таамаглалыг баталж эхэлжээ. Агаар мандлын дээд өрхөд 60-1000 км өндөрт туйлын туяарал явагддаг болох нь батлагдсан. Учир нь нарнаас ирж буй эрчим хүч бүхий цэнэг нарны шуурга үүсэх нөхцөл аж. Гарагийн агаар мандлын сийрэг хэсгүүдтэй нарны туяаны урсгал мөргөлдөн гэрэл үүсгэдэг бөгөөд зөвхөн умард болон өмнөд туйлд л туйлын туяа үзэгдээд байдаг нь цэнэгт хэсгүүдийн урсгалуудыг туйлууд руу түлхэж байдагт учир байгаа юм. Туйлын туяарал нь өвлийн улиралд үүсдэг. Би хүүхэд байхдаа намар оройхон энэ үзэгдлийг анх харсан юм. Тэр үе яг хэдэн он байсныг санахгүй байгаа хэдийч ойролцоогоор 1990-ээд оны дунд үе байсан. Тухайн үед нагац ааваас асуухад туйлын туяа гэж хэлж байсан билээ.

05.02.15

Линкүүд дээр дарж Туйлын туяаны үзэгдэлийг үзээрэй.

https://www.youtube.com/watch?v=fVsONlc3OUY

https://www.youtube.com/watch?v=ddkYJ6XdZtY

http://en.wikipedia.org/wiki/Aurora

VAMPIRE WORLD and Natural evolve...

Амьдралын төлөөх тэмцэл гагц адгуус амьтанд үйлчилдэг хууль биш. Харин сэтгэл оюуны төрхтэй хүмүүн төрөлхтөнд адил тэгш жамаар үйлчилдэг бөгөөд түүнд хэрхэн тэмцэж ялан дийлдэгтэй бус харин амархан дасан зохицож цаашлаад ӨӨРЧЛӨГДӨЖ ЧАДДАГ нэгэн байх нь гол хүчин зүйл аж. Орчин үеийн сэтгэл зүйчдын судалгаанд дэлхийн хүн амын дийлэнхи нь буюу 100-ны 80 % нь бусдын эрчим хүчийг сорогч байна гэсэн тооцоо гаргаж иржээ. Эрт цагийн шударга баатарлаг дайчин хүчин зүйлсийн үнэлэмж буурч харин тэдгээр домгийн үлгэрлэл эсрэгээрээ хөрвөж бусдын эд хөрөнгө сайн сайхан зүйлсээс хумслах зүйлс энгүй агаад тоо томшгүй тоологдох болж. Бүх учир нь хүн амын хэт өсөлтийн үр дагавар гэх агаад бүх ертөнцийн амьдралын тэмцлийн хөдөлгөгч хүчний нэгэн өнцгөөс үзвэл бүлэг популяцид хэт олон болсон адгуусны бэлчээр, хоол хүнсний даацгүй болсон талбай - түүн дээрхи өлсөглөн амьтдын хоолны төлөөх ширүүн тэмцлийн үлгэр мэт ажээ. Хэдийвээр хоол хүнсний дутагдал гачигдалд... тулгуурлаж буй ч энэ ойлголт зөвхөн уньверсаль хүний бодолд өөр өөрөөр төрөх учир яг зүйд нийцэх хэрийн үнэнг бичээд байгаа нь юу л бол. Үнэн хэмээн бидний нэрлэдэг тэр зүйл болбоос тус бүр нь Универсаль Хүнд хамаардаг бодит байдлын субъектив, объектив гэсэн хоёр талын хоорондын зохиролт найралд байгаа учир худал хуурмаг гүтгэн доромжлогчдын буруутай үйлдлийг таслан зогсоох, энх тунх шударга амьдралын нөхцөлийг бүрдүүлнэ гэвэл зах харагдахгүй далайн мандал лугаа төсөөлөгдөнө. Үүнийг амьдрал гэхгүй өөр юуг амьдрал гэх билээ. Томас Мороос эхлээд "Коммунист-Утопи"-ын далбааг эгнэгт мандуулахыг хүссэн цөөнгүй онолчдын үзэл бодол яагаад биелэхгүй байгааг хэлээд өгчих хүн байна уу?

05.02.15

Баби Яга

Орос оронд буй нэн эртний Ведийн мэдлэгийн нэгэн хэлбэр бол Баби Яга юм. Үүнийг Ягизм хэмээн нэрлэдэг. Энэ үзэл Орос болоод Славян ард түмний ертөнцийг үзэх үзэлд нэвт шингэсэн байдаг. Жишээлбэл бид зам хөндлөн хар муур гүйх аваас их ёрогшоож үздэг. Шар үст Оросын уламжлалт сударт үүнийг ёр бус харин "Амьдралд шингэсэн хар зүгийн энерги болон муу үйлийн үрээс ангижирч биедээ анхааралтай байхыг сануулах дохио" гэж үздэг. Харин бид хаа хамаагүй гудам талбай дээр зам хөндлөн гүйсэн хар муурыг мууг дуудаж байна гэж үздэгээ болих хэрэгтэй юм байна. Нөгөөтэйгүүр Слаянчуудын дунд түгсэн Баби Яги эмгэн шулам бол Баби Ёогч ажгуу. Харин Энэтхэг оронд Бабиг Их Багш гэгээнтэн хэмээн нэрлэдэг нь учиртай. Энэ хүмүүний ертөнцөд орон зай цаг хугацаа хамаарахгүй эртний иргэншлийн сүлбээ эрт эдүгээ үргэлжилсээр л байна.

03.29.15

Номын хүрдийг эргүүлэхийг гуйж залбирах нь

Номын хүрдийг эргүүлэхийг гуйж залбирах нь

Бурхан Будда Шакьямуни Бодхгая модны дор төгс гэгээрлээр агуу их чөлөөлөлтөд хэрхэн хүрэхийг харуулсан ч, дараа нь өөрийн туулсан Номоо сургааль болгон хайрлаагүй сан бол, энэ хорвоогийн хүмүүс сансрын зовлонгийн далайгаас чөлөөлөгдөх завшаан хүртэх ямар ч боломжгүй үлдэх байв. Иймээс Буддаг бясалгалын амгаланд оршиж байхад нь Брахма ба Индра тэнгэрүүд дараах хүсэлтийг талбижээ:

Хамгаалан ивээх хамгаалагчгүй болвоос

Хорвоогийн эдгээр сохор бядан явагч амьтад доод орнуудад унах болно. 

Нигүүлслийн эрдэнийн их сан та бясалгалаасаа өндийн босоод

Номын хүрдийг эргүүлж хайрлаач.

Брахма ба Индра нарын энэ гуйлтын дүнд Будда төөрөлдлийн өвчнийг анагаагч Дхармын сургаалиудыг олноор хайрласан билээ. Энэ цагаас одоог хүртэл тоолшгүй төрөлтөнгүүд Буддагийн сургаалийг чин сэтгэлээсээ хэрэгжүүлсээр сансрын зовлонгоос төгс ангижирсан юм. Үүний ижлээр энэ хорвоод Богд Зонховагаас цацарсан хувилгаан дүрүүд олон байдаг ч, тэд хэрэв Зонховагийн сургаалийг номлохгүй аваас энэ хорвоогийн хүмүүс энэхүү онцгой сургаалийг сонсох, онож хэрэгжүүлэн цэвэр бүтээл үр дүнд хүрэх завшаангүй болно. Иймийн тулд садханы бадгуудыг уншсанаар бид Дхармын хүрдийг эргүүлэх тусгай гуйлт хүсэлт тавьж байдаг юм.

Зүрхэн эрдэнэ.

Буянд даган баясахуй.

Богд Зонхова өөрийн намтартаа Дхармаг өргөн хүрээнд судалж эхлэхдээ Буддагийн бүхий л сургааль нь хувийн зөвлөгөө юм гэдгийг ухаарсан бөгөөд, эцсийн дүндээ Дхармаг өдөр шөнөгүй дадуулж бүтээсээр гүн гүнзгий онож хэрэгжүүлсэн хэмээн айлдсан байдаг. Тэрвээр өөрийн хамаг үйл хэргээ цэвэр Буддадхарма буюу Бурханы ариун номыг түгээн дэлгэрүүлэхэд зориулсан билээ. Товчдоо Богд Зонхова энэхүү доройтлын цагт Дхармын ёсыг баримтлагсдад даган мөрдөх хамгийн сайн үлгэр дуурайлыг үзүүлсэн юм. Цэвэр Буддадхарма гэж юу болохыг тэрвээр номлон сургаж Дхармаг хэрхэн судалж, дадуулж бүтээх, хэрхэн төгс хэрэгжүүлэн бүтээхийг заасан юм. Үүний эргэцүүлэн бодоод садханы бадгуудыг уншиж байхдаа бид зүрх сэтгэлийн гүнээс баясах болно.

Зүрхэн эрдэнэ.

Богд Зонхова нь Бурхан Буддагийн Очир хөлгөний сургаальдаа номлосон ёс суртахууны бүх бүтээлүүдийг баримтлан мөрддөг байсан юм.

Богд Зонхова нь Бурхан Буддагийн Очир хөлгөний сургаальдаа номлосон ёс суртахууны бүх бүтээлүүдийг баримтлан мөрддөг байсан юм. Сахиус бурханы йога болон хоосон чанар ба агуу их амгалан /дээд цэнгэл баяслын/гийн йогийг үйлддэг байсны дүнд, тэрээр бүдүүн / нягт / болоод нарийн ердийн үзэгдэл хэлбэрүүд ба ердийн үзэл ойлголтоос төгс ангижирсан нэгэн байв. Очир хөлгөнийг дадуулах Богд Зонховагийн аргаас түүний шавь нар, Очир хөлгөний бүтээлийн суурийг хэрхэн тавих, энэ бүтээлдээ хэрхэн дэвшил гаргаж, хэрхэн төгсгөн гүйцээх талаар тодорхой ойлгож байв. Тэд мөн Их Бага хөлгөн ба Очир хөлгөнийг Бурхан Будда хөлгөн судруудад номлосон нь хоорондоо зөрчилгүй бөгөөд, харин ч бүгдийг нь нэг хүн хэрэгжүүлж болох юм байна гэдгийг бас ойлгож мэдэх болно. Нэгтгэн дүгнэвээс, Төвдийн хамаг олон мэргэд дундаас Богд Зонхова нь Их, Бага, Очир хөлгөнийг хэрэгжүүлэх хамгийн хүчтэй үлгэр дуурайлыг харуулсан нэгэн билээ.

03.23.15

3D statue of Marshal (general chief commander) Khorloogiin Choibalsan.

My project in 3D and i did in 3D pro with phothoshop CC, this statue will install in Center of Choibalsan city of East Mongolia.The statue is dedicate for Choibalsan and his 120 years anniversary
. In 2015…

Read for more http://en.wikipedia.org/wiki/Khorloogiin_Choibalsan

03.12.15

Video from https://www.facebook.com/video.php?v=789467961139197&pnref=story

Агуa Александр хаан ер бусын авьяаслаг удирдагч байсан бөгөөд түүний эзэмшилд багтах газар зүйн тодорхой бүсчлэлд хамаарах ёстой эртний улсуудыг алхам тутамдаа буулгаж байжээ.

Александр хаан ба Монголчуудын

 ертөнцийг үзэх үзэл хэмээх бүлэг. 

АГУA ИХ АЛЕКСАНДР БА ГАЗРЫН ДУНДАД ТЭНГИСИЙН ХААН СУЛ-ХАРНАЙ

/МЭӨ 356-323/ 

Сул-Харнай хэмээх нэр нь эртний ард түмнүүдийн дунд Александр хааны алдаршуулж байсан нэгэн нэрны үг ажээ. Харин Монголчуудын хувьд Сул-Харнай нь эргэлзээгүй түүний нэр аж.  Эрт үед Сул-Харнай хэмээх нэгэн нуурын нэрийг Төв Азийн ард түмэн мэддэг байж. Өнөөдөр тэр нуурын талаархи нэр утга нь гээгдэн хаягдаж Газрын дундад тэнгис хэмээн нэрлэдэг болсон байна. /Mediterranean Sea/.

Нэр утга агуулгын хувьд чухам яагаад Сул-Харнай  нуур хэмээн нэрлэдэг болсон шалтгаан нь тэр газрын эргэн тойрон мөсөөр хучигдсан мөнх цастай байсны учир бололтой.  

Харин яагаад хүмүүс Александр хааныг Сул-Харнай хэмээн дууддаг байв. Орчин үеийн утга зохиолын эх сурвалж дээр түүний нэрийг эрт үед “Титес” хэмээн нэрлэж байж.
Газар зүйн байршил хийгээд их газруудын шилжилт хөдөлгөөнт онолын хүрээнд авч үзвэл Евразийн эртний тэгш хэмт хавтаг нь Аварга том Гондван тивийн нэгэн тусгаар хэсэг байжээ. Нөгөөтэйгүүр их Хааны байлдан дагуулалт нь газар зүйн хувьд тухайн бүсчлэл хүрээнд харьялагдах цагийн зүүний эргэлт шиг тойрог доторхи тэр үеийнхээ улс орнуудыг байлдан дагуулалтаар хамруулж улмаар хүрээндээ багтааж байсан бөгөөд удалгүй энэ тойрог дотороо Их Эзэнт Гүрнийг байгуулж чадсан байна.

Агуа Александр хаан ер бусын авьяаслаг удирдагч байсан бөгөөд түүний эзэмшилд багтах газар зүйн тодорхой бүсчлэлд хамаарах ёстой эртний улсуудыг алхам тутамдаа буулгаж байжээ.

ANCIENT COINS. GREEK. Kingdom of Macedon, Alexander III, The Great (336-323 B.C.), Gold Stater, 

Тэрээр Персийн эзэнт гүрний эсрэг III Дари хааны хүчийг буулгаж чадсан байдаг. Энэ үед өөрийн мөрөөдөл биелэх “Ялалтын уухай”-г хэдийнэ мэдэрч байсан бөгөөд энэ эрчээр Төв Азийн өрнөд хязгаарыг төвшитгөн тохинуулж чадсан нь өнөөдөрч үнэ цэнээ алдаагүй билээ. Харин түүний байгуулсан эзэнт гүрэн эдүгээ мөнхийн эзэнт гүрэн мэт ажгуу. Учир нь тэрээр Газрын дундад тэнгис хийгээд эртний аварга том Гондваны нэгэн цул хэсгийг эзэмшилдээн авч чадсан нэгэн.

         Эртний Монголчуудын хувьд Александр хаан уугуул гарвал нэгэн овгийн хүү мэт нэрлэгдэж байв. Эдүгээч түүний цаг үед байлдан дагуулсан эзэнт гүрэн болон эртний Монгол овог аймгуудын соёлын хэлхээний хувиас зээлдэгдэж нэгэн чухал үлгэр дууриалал болсоныг нуух юун. Ертөнцийн хязгаар дэх гурван хааны нэг болох Сул-Харнайн домог ийнхүү нийтэд түгсэн амой.[1] 

Sul Kharnai has become famous by name Alexander the Great in the world and Sul Kharnai is his Mongolian name.

In the ancient there was a lake called Sul Kharnai in central Asia, today this lake is located in middle Asian's Mediterranean Sea. Ancient Mongols were knows his great story and who was wearing the horned crown or helmet.

---

• [1] Alexander and the Mongols by John Andrew Boyle
• An early mongolian version of the Alexander Romance by Francis Woodman Cleaves, Harvard University
• Alexander the Great in legend

 03.10.15 

Алберт Эйнштейн Рабиндранат Таагүр хоёрын яриа

Эйнштейн – Та ертөнцөөс ангид орших бурханд итгэдэг үү?

Таагүр – Ертөнцөөс ангид биш бурханд итгэдэг. Хүний эцэс төгсгөлгүй биехүн нь Орчлон ертөнцийг танин барьдаг. Хүний бие хүний хувьд танин баригдашгүй юу ч байх боломжгүй. Энэ нь Орчлонгийн үнэн болбоос хүн төрхтэй үнэн байдаг гэдгийг нотолж байна. Би санаагаа тайлбарлахын тулд шинжлэх ухааны нэгэн баримтыг ашиглая. Завсар хооронд нь юу ч үл байх протон, электроноос матери (бодис) тогтдог боловч тусгаар тусгаар электрон болон протоныг нэгтгэгч орон зай дахь холбоосуудгүйгээр матери үргэлж цул мэт санагдана. Яг үүний адил хүн төрөлхтөн бодгалиудаас бүрддэг авч нийгмийг нэгдмэл амьд организм болгогч хүмүүн харилцааны сүлжээ тэдний хооронд оршино. Бодгалийн адил Орчлон ч бүхэлдээ бидэнтэй холбоотой. Энэ бол хүний Орчлон юм. Энд хэлсэн санааг би урлаг, утга зохиол болон хүний шашинлаг ухамсарт олж харж байна.

Эйнштейн - Орчлонгийн язгуур чанарын тухайд ялгаа бүхий хоёр үзэл баримтлал байна, тухайлбал, 1) ертөнц бол хүнээс хамаарагч нэгдмэл бүхэллэг мөн, 2) ертөнц бол хүний оюун ухаанаас үл хамаарагч бодит байдал мөн гэх явдал юм.

Таагүр – Манай Орчлон мөнхийн хүнтэй найрал зохицолд байгаа тохиолдолд бид түүнийг үнэн байдлаар танин барих (ухаарах) бөгөөд түүнийг төгс сайхан болгон мэдрэх билээ.

Эйнштэйн - Гэхдээ энэ бол Орчлонг чухамхүү хүнээс хамааруулсан үзэл баримтлал юм.

Таагүр - Өөр үзэл баримтлал байх бололцоогүй. Энэ ертөнц бол хүний (шинжтэй)ертөнц. Түүний тухай шинжлэх ухаанч төсөөллүүд бол эрдэмтэн хүний л төсөөллүүд юм. Ийм учраас ертөнц биднээс тусдаа оршин байдаггүй. Манай ертөнц харьцангуй шинжтэй, түүний бодит байдал нь бидний ухамсраас хамаардаг. Оюун ухаанлиг болоод төгс сайхан зүйлийн ямар нэг стандарт (оршин) байх бөгөөд тэр нь энэ ертөнцөд лавтай үнэнийг оноодог. Энэ бол сэрэл мэдрэмж нь биднийхтэй тохирч байх Мөнхийн Хүний стандарт юм.

Эйнштейн - Таны Мөнхийн Хүн гэдэг чинь хүний мөн чанарын хэрэгжилт үү?

Таагүр - Тиймээ, мөнхийн мөн чанарын хэрэгжилт. Бид энэхүү мөн чанарыг өөрсдийн сэтгэл догдлол болон үйл ажиллагаагаараа дамжуулан танин мэдэх ёстой. Бидэнд заяагдсан хязгаарлагдмал байдалгүй Дээд Хүнийг бид танин мэдэж байна. Тусгаар биехүнээр хязгаарлагдаагүй тэр зүйлийг шинжлэх ухаан эрхлэн авч үздэг, тэр(шинжлэх ухаан) бол хүний биеэс гаднахь үнэнүүдийн ертөнц юм. Шашин эдгээр үнэнийг танин барьж бидний тун далдын хэрэгцээтэй холбогдох тэдгээрийн холбоог тогтоодог. Үнэнийг ухаарах бидний хувь ухаарал нь нийтлэг утга холбогдлыг олж байна. Үнэнийг шашин үнэ цэнэтэй болгодог, тийнхүү бид өөртэй нь нийцэх найрал зохицлоо мэдэрснээр үнэнийг ухаардаг билээ.

Эйнштейн - Тэгэхээр, үнэн буюу төгс сайхан нь хүнээс хамаардаггүй биш гэсэн үг үү?

Таагүр - Хамаардаггүй биш.

Эйнштейн - Хэрэв хүмүүс гэнэт үгүй болбоос Аполлон Бельведерский үзэсгэлэн төгс байхаа больчих юм уу?

Таагүр – Тийм ээ!

Эйнштейн - Төгс сайхны тухай ийм үзэл баримтлалыг би зөвшөөрч байгаа хэдий ч, үнэний тухай ийм баримтлалтай санал нийлэхгүй нь ээ.

Таагүр - Яагаад? Үнэнийг хүн л танин мэддэг шүү дээ.

Эйнштейн - Би үзэл номлолынхоо үнэн зөвийг нотолж чадахгүй байгаа ч, энэ бол миний шашин юм.

Таагүр - Универсаль (даяар түгээмэл) хүнд хэрэгжин биелэгч төгөлдөр найрал зохицлын эрхэмнэлд төгс сайхан байдаг. Үнэн бол универсаль оюун ухааныг төгс ухаарах явдал юм. Бодгалиуд бид нар том, жижиг алдаа гаргаж, туршлага хуримтлуулж, оюун ухаанаа гэгээрүүлснээр үнэнд ойртдог, учир нь, өөрөөр бид яаж үнэнийг танин мэдэх билээ дээ?

Эйнштейн - Шинжлэх ухааны үнэнийг хүн төрөлхтнөөс үл хамаарах шударга үнэн хэмээн үзэх ёстой гэдгийг би нотолж чадахгүй ч, үүнд хатуу итгэлтэй байдаг. Геометр дэх Пифагорын теорем нь хүний оршихуйгаас үл хамаарах ямар нэгэн ойролцоо үнэн зүйлийг тогтоодог. Хүнээс үл хамаарагч бодит байдал хэрэв байдаг л юм бол энэ бодит байдалд тохирогч үнэн байх ёстой, тийм болохоор, эхнийхийг үгүйсгэх нь дараачийнхыг үгүйсгэх явдлыг ч дагуулах болно.

Таагүр - Универсаль Хүнд хэрэгжсэн үнэн нь, мөн чанартаа, хүн төрхтэй байх ёстой, учир нь, эс тэгвэл, хувь бодгалиуд, бид нарын танин мэдэж болох бүх зүйлийг үнэн хэмээн нэрлэж хэзээ ч болохгүй байхсан билээ, ядаж л гэхэд, логик үйлдлүүдийн тусламжтайгаар, өөрөөр хэлбэл, хүний эрхтэн бологч сэтгэхүйн эрхтнээр дамжин ойртож болдог шинжлэх ухааны үнэн хэмээн нэрлэж болохгүй юм. Энэтхэгийн философи ёсоор, өөрөөр хэлбэл, тусгаар бодгалийн оюун ухаанаар танин барьж, эсвэл, үгээр тайлбарлаж болохгүй үнэмлэхүй үнэн болох Брахма оршин байдаг. Бодгаль гагцхүү эцэс төгсгөлгүй чанар руу бүрэн нэвтэрч бясалгах замаар л тэр үнэнийг танин мэднэ. Тийм үнэн нь шинжлэх ухаанд үл харьяалагдана. Бидний ярьж буй энэхүү үнэний уг чанар нь гадаад шинжтэй, тухайлбал, энэ нь хүний оюун ухаанд үнэн болон (мэт) төсөөлөгдөж буй тэр л зүйл юм, тийм ч учраас, энэ үнэн бол хүний л үнэн юм. Үүнийг Майя буюу хуурмаг үзэгдэл хэмээн нэрлэж болох юм.

Эйнштейн - Тэгэхээр, Энэтхэгийн философийн номлол байж болох Таны үзэлбаримтлалтай холбогдуулан авч үзвээс, бид тусгаар биехүний биш, харин нийт хүн төрөлхтний хуурмаг үзэгдэлтэй харьцаж байна аа даа?

Таагүр - Бид шинжлэх ухааны сахилга батад захирагдан хувь оюун ухаанаар маань тулгасан бүх хязгаарлалтыг орхидог, тийм байдлаар л Универсаль Хүний оюун ухаанд хэрэгжсэн үнэнийг танин барих үйл рүү бид хүрч ирдэг.

Эйнштейн - Үнэн бидний ухамсраас шалтгаалдаг гэж үү? Энд л асуудал байна!

Таагүр - Үнэн хэмээн бидний нэрлэдэг тэр зүйл болбоос тус бүр нь Универсаль Хүнд хамаардаг бодит байдлын субъектив, объектив гэсэн хоёр талын хоорондын зохиролт найралд байна.

Эйнштейн - Тэр ч байтугай, бид өдөр тутмын амьдралдаа хэрэглэж буй юмстаа хүнээс үл хамаарах бодит чанарыг нялзаан хамаатуулахаас өөр аргагүй. Мэдрэхүйн эрхтнүүдийнхээ өгөгдлүүдийн хоорондын харилцан холбоог зохист байдлаар тогтоохын тулд бид үүнийг хийдэг. Жишээлбэл, гэрт хэн ч байхгүй байх үед ч энэ ширээ байрандаа л байна.

Таагүр - Тиймээ, ширээ нь бодгалийн оюун ухаанд хүртээлгүй, харин универсаль оюун ухааны хувьд хүртээлтэй. Миний хүртэн мэдэрч буй ширээ нь минийх шиг тийм овог төрлийн оюун ухаанд хүртэн мэдрэгдэж болно.

Эйнштейн - Хүнээс үл хамаарах үнэний оршихуйн тухайд бидний төрөлхийн байр суурийг тайлбарлаж ч, нотолж ч болохгүй боловч түүнд бүх хүмүүс, тэр ч байтугай, балар эртний хүмүүс ч итгэдэг. Хүнээс хэтийдсэн объектив шинжийг бид үнэнд нялзаан хамаатуулж байна. Бид хэдийвээр ямар утга холбогдолтой вэ гэдгийг нь хэлж чадахгүй ч, бидний оршихуйгаас, бидний туршлагаас, бидний оюун ухаанаас үл хамаарах энэ бодит байдал бидэнд зайлшгүй шаардлагатай байгаа юм.

Таагүр - Хатуу биет болохын хувьд ширээ бол зөвхөн ганц үзэгдэх байдал л юм гэдгийг шинжлэх ухаан нотолсон билээ, ийм учраас, хүний оюун ухаан ширээ байдлаар мэдрэн хүлээн авч буй тэр зүйл нь хүний оюун ухаан байгаагүйсэн бол оршин байгаагүй билээ. Үүний сацуу ширээний элементари бодит байдал нь цахилгаан хүчний эргэлдэгч тус тус төвийн олонлог мөн учраас л хүний оюун ухаанд хамаардаг гэдгийг хүлээн зөвшөөрөх учиртай. Үнэнийг танин ухаарах үйл явцад хүний универсаль оюун ухаан ба тус бодгалийн хязгаарлагдмал оюун ухааны хооронд байнгын мөргөлдөөн болж байдаг. Танин мэдэхүйн үл тасалдах үйл явц манай шинжлэх ухаанд, философид, бидний ёс суртахуунд өрнөж байдаг. Ямар ч тохиолдолд, хүнээс үл хамаарагч ямар нэгэн үнэмлэхүй үнэн байсан бол тэр нь бидний хувьд үнэнхүү үл оршигч байх билээ. Үйл явдлын дараалал нь хөгжмийн нотын дараалалтай төстэйгөөр, орон зайд бус, харин зөвхөн цаг хугацаанд өрнөдөг тийм оюун ухааныг төсөөлж үзэхэд хэцүү биш ээ. Тийм оюун ухааны хувьд бодит байдлын тухай үзэл баримтлал нь хөгжмийн бодит байдалтай төрөлсөх болно. Харин хөгжмийн ийм бодит байдалд Пифагорын геометр ямар ч утгагүй билээ. Утга зохиолын бодит байдлаас дэндүү ялгаатай цаасны бодит байдал байна. Цаасыг ховдоглон идэгч хивэн хорхойн ухааны хувьд утга зохиол үнэнхүү үл оршино, харин хүний оюун ухааны хувьд цаасыг өөрөө гэхээсээ, үнэн болох утга зохиол ихээхэн үнэ цэнэтэй. Яг үүний адил, хүний оюун ухаанд хандах рациональ, эсвэл, мэдрэхүйн харилцаанд үл орших ямар нэгэн үнэн байдаг бол тэр нь биднийг хүний оюун ухаан бүхий оршихуй байх зуурт юу ч биш байсаар байх юм.

Эйнштейн - Тийм тохиолдолд би танаас илүү сүсэглэг, шашинлаг хүн.

Таагүр - Миний шашин Мөнхийн Хүнийг, хүн төрхт Универсаль оюун санааг танин мэдэхэд, миний оршихуйн жинхэнэ дайдад байдаг. Энэ шашин нь “Хүний шашин” хэмээн миний нэрлэсэн гиббертийн лекцүүдийн сэдэв байсан юм.

(Энэ яриа Берлиний ойролцоох Капутад Эйнштейний зуслангийн байранд 1930 оны долдугаар сарын арван дөрвөнд болжээ. Яриа хэвлэгдсэн бүтээл нь Эйнштейн А. Собрание научных трудов. Т. IV-M; “Наука”, 1967. - С.130-133).

Орос хэлнээс орчуулсан Хулуд Ж.Отгонбаяр

Эх сурвалж: http://khuldjo.blog.gogo.mn/read/entry475857

Calculating how long the mutations they noted took to arise, Schurr's team estimated that the southern Altaian lineage diverged genetically from the Native American lineage 13,000 to 14,000 years ago, a timing scenario that aligns with the idea of people moving into the Americas from Siberia between 15,000 and 20,000 years ago.

Altai in Siberia: A study of genetic markers in DNA showed that the lineage of Native Americans changed around 13-14,000 years ago - when people are thought to have walked across the Bering Strait

Native Americans actually came from a tiny mountain region in Siberia, DNA research reveals

Tiny region in central Russia has DNA link to native Americans today

Ancestors thought to have walked across ice 13,000 years ago

Altai is 'key place', because central location means ancient peoples passed through

Altai in southern Siberia sits right at the centre of Russia. But the tiny, mountainous republic has a claim to fame unknown until now - Native Americans can trace their origins to the remote region.

DNA research revealed that genetic markers linking people living in the Russian republic of Altai, southern Siberia, with indigenous populations in North America.

A study of the mutations indicated a lineage shift between 13,000 and 14,000 years ago - when people are thought to have walked across the ice from Russia to America.

This roughly coincides with the period when humans from Siberia are thought to have crossed what is now the Bering strait and entered America.

'Altai is a key area because it's a place where people have been coming and going for thousands and thousands of years,' said Dr Theodore Schurr, from the University of Pennsylvania in the US.

Among the people who may have emerged from the Altai region are the predecessors of the first Native Americans. Roughly 20-25,000 years ago, these prehistoric humans carried their Asian genetic lineages up into the far reaches of Siberia and eventually across the then-exposed Bering land mass into the Americas.

'Our goal in working in this area was to better define what those founding lineages or sister lineages are to Native American populations,' Schurr said.

The region lies at the intersection of what is now Russia, Mongolia, China and Kazakhstan.

An engraving of early native Americans from the 1500s: DNA research hints that their ancestors came from one tiny region in central Russia

Dr Schurr's team checked Altai DNA samples for markers in mitochondrial DNA which is always passed on by mothers, and Y chromosome DNA which sons inherit from their fathers.

Because of the large number of gene markers examined, the findings have a high degree of precision.

'At this level of resolution we can see the connections more clearly,' Schurr said.

Looking at the Y chromosome DNA, the researchers found a unique mutation shared by Native Americans and southern Altaians in the lineage known as Q.

Mitochondrial DNA is found in tiny rod-like 'powerplants' in cells that generate energy.

Both kinds of DNA showed links between Altaians and Native Americans.

In the Y chromosome DNA, the researchers found a unique mutation shared by Native Americans and people from southern Altai.

The findings are published today in the American Journal of Human Genetics.

Calculating how long the mutations they noted took to arise, Schurr's team estimated that the southern Altaian lineage diverged genetically from the Native American lineage 13,000 to 14,000 years ago, a timing scenario that aligns with the idea of people moving into the Americas from Siberia between 15,000 and 20,000 years ago.

Though it's possible, even likely, that more than one wave of people crossed the land bridge, Schurr said that other researchers have not yet been able to identify another similar geographic focal point from which Native Americans can trace their heritage.

'It may change with more data from other groups, but, so far, even with intensive work in Mongolia, they're not seeing the same things that we are,' he said.

In addition to elucidating the Asia-America connection, the study confirms that the modern cultural divide between southern and northern Altaians has ancient genetic roots

Read more: http://www.dailymail.co.uk/sciencetech/article-2092258/Native-Americans-actually-came-tiny-mountain-region-Russia-DNA-research-reveals.html#ixzz3KioNfDrG

Follow us: @MailOnline on Twitter | DailyMail on Facebook