Sponsered

Thursday, May 19, 2016

I thinking of Human Evolve and the whole Evolution.


I thinking of Human Evolve and the whole Evolution. We will encounter soon many dismiss or another origin about get from the Future. On the one hand, our research' methods must be change in time laps. The Paleoanthropology is pretty perfect study and the branch of Human Evolution but some of them could not proves some facts. For examples: The Nebraska Men's tooth was in fact belong to a wild pig so on many of great fossils of evolution's evidences are sometimes failed one by one. Include The Neandertall men was advanced as evidence in 1856, soon that evidence was dismissed in 1960. The Piltdown men same as dismissed in 1912-till 1953 etc.


19.05.16

Saturday, May 14, 2016

Бүх зүйлс өөр хоорондоо холбоотой байдаг.


Бүх зүйлс өөр хоорондоо холбоотой байдаг. Их тэсрэлтээс хойших эгэл бөөмс хүртэл бидний энергийн сувгийн бүх гуунуудыг дамжин гарсан байдаг. Бидний бие организмын өчүүхэн эсийн түвшин хүртэл өөрийн гэсэн мэдээллийн сантай ба шинэ төлөвт нэгдсэн эгэл агаад их тэсрэлтийн нэгээхэн хэсэг билээ. Чингэхлээр бидний бие организм цор ганцаар эвлэлдэн нэгдсэн синтезлэг матери биш. Бидний ухамсар хүртэл үүнд хамаатай. 
Бодит хэмээх бүх зүйлс ганц ба бодит байдалд оршдог боловч бодит байдлыг маш олон аргаар тайлбарлаж болдог. Үнэн чанартаа бодит байдлыг тайлбарлах аргын тоо хязгааргүй юм. 
Эрт урьдын цагт дэлхий дээр өнөөгийн бидний төсөөлөөд ч сэтгэлд багтахгүй эгэлгүй өндөр түвшингийн ухамсарын орон зай байдаг байсан.

 Үүний сонгодог жишээ бол Үг хийгээд Ум хэмээх энэ ертөнцийн анхдагч долгойны тухай эртний судруудад үлдсэн анхдагчын үлгэрүүд билээ. Энэ мэт үлгэр домог гарах этгээд сонин сэдэвүүд нь орчин үеийн гурван хэмжээст ертөнцийн хүмүүс бидэнд дам хэлбэрээр бүдэг бадаг үлджээ. Ухамсарт үлдэж чадах ер бусын зүйлсийн талаархи гайхамшигт баримтуудыг эндээс үзээрэй. 

Бидний мэргэн ухааны эрлийн хил хязгаар гэж үгүй ажээ. Тиймийн учир таны мэргэн оюуныг гүний мэдлэгийн аянд дөрөө холбон мордуулж буй миний бие туйлын их баяртай байна. 






16.14.05

Wednesday, May 11, 2016

Чингэхлээр амьдрал бол сургууль юм.


Олон хэмжээст оршихуй байдаггүй бол, бид зөвхөн бие махбодоор газар эхтэй холбогдсон бол, өөр хаа нэгтэй очиж чадахгүй байсансан бол амин биетийн оршихуй төдийлөн учир холбогдолгүй, утгагүй мэт байх ёстой байсан. Хүн бид өөрсдийгөө хэн гэдгийг мэдсэний ачаар агуу их өсөлтийн /ухамсарын сэргэлт/ хэрэгсэл болж бурхны /Амин атом/ өмнө зэмсэг болж амьдрал хэмээх их сургуульд сурч боловсордог. Чингэхлээр амьдрал бол сургууль юм. 

"This means that our observable Universe, as magnificent and large as it is, is only a tiny fraction of just one Universe in our vast Multiverse, whose true size and scope is not only unknown to us, but potentially unknowable. We have no ideas at the present time how to gain information about something that leaves no imprint or information in our observable Universe, and therefore we don’t know how to learn about it.": Бид ямаршуу аймшигт үйлийн нөхцөл дунд төөрч будилан буйг хүний сэтгэлийн угаас гарах зөвт ухамсрын сэргэлтээр энэ амьдралын утга учрыг ухаарах цаг нэгэнт бий болжээ.

The spiritual warrior has no enemy except herself. The only contest is with herself. She cannot control the acts of others, but she can govern her own actions and reactions. The true art of the warrior is to receive the spirit of the universe and to spread her "peace" and the true definition of the Way of the Warrior is "love" So become peace.. become love. Do this and the Warrior Mind is established in you.... and your inner master will heal through you --Peter Oxios: Бид амьдралд мэндлэх мөртлөө живж буй завин дээр шууд оршоогүй юм шүү. Хүний биеийг олж төрнө гэдэг тийм ч хямдхан зүйл биш шүү. 

Хүрээлэн буй орчны төлөө тэмцээрээ гэж танд зөвлөөгүй мөртлөө үүнд буруу зүйл байхгүй. Дотоод хэлбэрийн амин жор нь бясалгал юм. Бясалгал нь таныг хаа сайгүй орших бүхийл амьдралтай ухамсартайгаар холбон өгдөг. 

Нэг үгээр бол "Үйлдэхийн тулд орших тухай" хэмээх Дандарынхны сургааль мэт. Бидний ойлгож, төвлөрч байгаа энэхүү дотоод зүйл маань биднийг урагшлах явцад алгуур нээгдэх болно. Амьдралын энэ үзэгдэх талын нөгөө талыг ойлгосон хэнч болов, дээд ухамсар гурван хэмжээст ертөнцөд орох үед эдгээр хүрээлэн буй орчны асуудлууд жинхэнэ асуудал биш гэдгийг ойлгоно, гэвч гурван хэмжээст үзэл бодлын өнцгөөр бол энэ нь амьдралын төгсгөл мэт харагддаг.

Бясалгал хийхийг сайшааж эхлэв. 
16.05.11

Tuesday, May 10, 2016

Тоот зүүн мутартаа мөнх амьдралын мөнхийн бэлгэдэл болох Анкхийг атгаж буйгаар дүрсэлсэн байна.

Олон зүйл уншдаг нэлээд өргөн мэдлэгээр зэвсэглэсэн хүнээс Тоот хэмээх бурхны  нэрийг сонсоогүй юу? ..гэвэл утгагүй биз. Эртний Египетийн ариун үсэг хэмээх Шаантаг бичгийн хажууд Ибис шувууны толгойтой хүн биет дүрслэлээр түүнийг таньж болно. 

Таны харж байгаа шувуун толгойтой өргөн мөртэй хүдэр чийрэг байрын эрийг Тоот хэмээн дууддаг. Дуудах алдрыг Тоооот хэмээн уртаар дуудах нь түүний алдар нэр Египетийн түүхэнд хэчнээн чухал болохыг илэрхийлдэг. Тэрээр энэ дэлхий дээр оюун ухаант хүний ухамсарт бичиг үсгийн гайхамшиг гэж юу болохыг мэдүүлсэн нэгэн. 
Энэ нь биднийг эх түүхээ мэдэх хийгээд ухамсрын сэргэлтийг авчрах хэмжээний эртний мэдлэгийн охь дээжийг өнөөдөр авчирч өгөх үйлийн үрийн сонгодог жишээны нэг болсон билээ. 
Тоот зүүн мутартаа мөнх амьдралын мөнхийн бэлгэдэл болох Анкхийг атгаж буйгаар дүрсэлсэн байна. Египетчүүд үүнийг жинхэнэ эрх чөлөө, мөнх амьдралын гэртээ харих эхлэл гэж үздэг учраас Анкх нь үндсэн нууцын түлхүүр болсон ажээ. 




16.11.05

Meditation.

This product is the outcome of extensive research by Spiritual Masters through Meditation.
A step by step Meditation Visual Guide.
A video to learn and practice Meditation.
Spiritual Reality is the answer to ...
• Be Healthy Joyful and Peaceful
• Be Blissful at all given times and situations
• Achieve whatever you want
• Become a miraculous Creator
Spiritual Reality: The Ultimate Guide to Meditation is an enlightening movie on meditation and meditative experiences. In this movie Spiritual truths have been dealt with in a profound manner and given a uniquely stunning visual form by using outstanding computer graphics. 'Spiritual Reality' is based on two decades of extensive research and real life experiences of Spiritual Masters. Each one of us is in search of good health, peace, knowledge, prosperity, harmony and overall, a happy and blissful life at all given times and situations. By watching the movie, one can learn to meditate, understand Spiritual science and derive the best out of life. The movie explains in detail basic Spiritual concepts like - how to do meditation, what happens during meditation, cosmic energy and also higher science like etheric body, third eye, astral travel, birth, death and Nirvana.

Итгэл үнэмшилтэй халуун маргаан үүсгэх нь



Миний сургуульдаа багшаар заалгаж сурч мэдсэн зүйлс нь өнөөдөр итгэж байгаа олон зүйл санаа товчхондоо ихэд өөрчлөгдсөн байхыг цахим хуудас дэх орчин үеийн мэдээ, мэдээллийн цалгим урсгалаас төвөггүй харж болно.
Мөн ном сэтгүүл, телевиз радио зэрэгт ямар их мэдээллийн урсгалууд биднийг мэдээллээр бөмбөгдөж зүгээр суугаадл энэ тэвхэрхэн эдэд ховстуулахыг таашгүй. 
Мэдээ, мэдээллийн эрин зуунд зүсэн бүрийн мэдээллийн бөөмс бидний уураг тархинд тухайн цаг үедээ л үнэн гэж хүлээн зөвшөөрөгдөж байсан бөгөөд дараа нь ойлголт ба үзэл суртал, бодол минь өөрчлөгдөхөд дараагийн залуу үеийнхэн өөр үнэнийг заалгадаг ажгуу. Цаг цагаараа байдаггүй цахилдаг хөхөөрөө байдаггүй гэж энэ. 
Жишээ нь цөмийн физикийн тухай ойлголт өнгөрсөн зууны хагаст үндсээрээ өөрчлөгдсөн. Тэгээд энэ өөрчлөлт шинэчлэлт маань ерөөсөө нэг өнгөөрөө тоосонд дарагдаад байгаагүйг бид мэднэ.

Тэр үед атомыг алим шиг эсвэл тарвас шигээр төсөөлдөг байжээ. Яг үнэндээ бид хүрээлэн буй орчны талаар маш муу мэдлэгтэй. Тэр мод амьтай байдагуу гэдэг тал дээр ч ерөөсөө бодох сөхөөгүй ажлаа хийж, сайхан мөчрөөс нь хамаагүй хугалах түлээчин эсхүл хулгайн модчинг буруутган дурдах нь шударга мэт. Ерөнхийдөө туршилт хийж байгаа этгээдийн үйлдэл нь туршилтынхаа дүнд өөрөө жүжигчин болчихсон байдгийг Квантын физик харуулчих боллоо шүү дээ. Нөгөөтээгүүр юунд итгэж байгаагаас шалтгаалж, туршилтын үр дүн хийгээд эцсийн үнэмлэхүй үнэн нь өөр өөр гарах бололцоог өөрийн мэдэлгүй хийж чаддаг.

Бидний үнэн гэж бодож байгаа олон зүйлс үнэн байж огт чадахгүй гэсэн үг.
Чингэхлээ итгэн биширч буй орь ганц энэ дэлхий нь уужим хорвоо галактик дээр ганцаархнаа байдаг гэж үү?
Орчин үеийн залуусын ном уншиж буй байдлаас үүдэн өмнөх мэдлэгийн хязгаарлагдмал цулгуй зураг, жаазнаасаа мултарч нэгнээс нөгөөд шилжин ...харьцангуй оршихуйн тухай чих дэлсүүлэх боллоо. Юм нэгээрээ дуусдаггүй билээ. Бид орь цөөхүүлээ биш юм шүү дээ гэж.
Сүүлийн үед төрөл бүрийн сансрын тухай мэдээлэл бидний мэдлэгт дусал нэмэх боллоо. Элдэв янзын амьдрал буй оддын чанад дэх нууцын алсад буй цэнхэрхэн гараг эрхсийг нээж илрүүлсээр байна. Нэг өдөр хүссэн газартаа ганзага нийлүүлэх ах дүүгийн цуваа тэнгэр тийш судалгаа шинжилгээ хийхээр одох нь дамжиггүй.
Орчлон ертөнцөд илүү өндөр төвшинтэй ухамсар байдгийг гэрчлэх нотолгоо баримтуудыг бид бүгд удахгүй үзэх болно. Зөвхөн оддын хязгаарт ч биш бидний оршихуйн зэргэлдээ олон хэмжээст ертөнцүүд байж л таараа. Энэ талаар дараа дэлгэрүүлж яриа дэлгэж сууцгаая. Түр баяртай.
16.05.10


Thursday, May 5, 2016

Богд Зонховын товч намтар

Александер Берзин
2003 оны 8-р сар
Гэвш Наваан Даргэйгийн тавьсан номын хөтөлбөрийг ашиглав
Энэтхэг улс, Дарамсала хот

Эрдэмтэн лам нарын амьдралын түүхийг төвдөөр“нам-тар” буюу (орчлонгийн зовлонгоос) гэтэлгэх амьдралын түүх гэж нэрлэдэг. Учир нь тэрхүү түүх нь уншигч, сонсогч нарт эрдэмт мэргэдийн жишээг дагаж гэтлэхүй, гэгээрэлд хүрэх урам зориг өгдөг байна. Богд Зонховын (1357-1419 он) амьдралын түүх нь үнэхээр даган дуурайх хүсэл эрмэлзэл төрүүлдэг.

Түүний талаар урьдчилан хэлсэн эш ба хүүхэд нас

Шагжамүни Бурхан, Гүрү Ринбүүчи (Бадамжунай Бурхан) нарын аль аль нь Богд Зонховын ертөнцөд залрах, түүний эрдмийн талаар эш үзүүлсэн байжээ. Шагжамүни Бурхан багшийн үед Богд Зонховын өмнөх төрөл байсан нэг бага хүү Бурхан багшид болор эрх өргөж, түүний хариуд дун хүлээн авчээ. Бурхан багш Манзушир бурхан Төвдөд нэгэн хүү болон төрж, Гандан хийдийг байгуулан, өөрийнх нь дүрд оройн чимэг өргөнө гэж эш үзүүлжээ. Бурхан багш тэр хүүд түүний ирээдүйн нэр болох Сумати-кирти (Лосан-драгпа, Лувсандагва) нэрийг хүртээсэн байна. Гүрү Ринбүүчи мөн Лувсандагва нэртэй хувраг Хятадын ойролцоо төрж, түүнийг нэгэн их бодьсадвын хувилгаан гэж үзэх бөгөөд тэрээр Бурхан багшийн дүрийг Бурхан багшийн төгс жаргалангийн лагшингийн илэрхийлэл болгоно хэмээн бас эш үзүүлэв.
Богд Зонховыг мэндлэхийн өмнө тэрээр их эрдэмт төрөлтөн байх олон шинж тэмдэг гарч байлаа. Жишээ нь түүний эцэг эх нь тэдний хүү нь Жанрайсиг, Манзушир, Очирваань бурханы хувилгаан дүр болох тухай олон өлзий бэлгэтэй зүүд зүүдэлж байжээ. Түүний ирээдүйн багш Чожэй Дондруб-ринченд Ямандаг бурхан үзэгдэн (Ямандаг бурхан) өөрөө Амдо нутагт (Төвдийн зүүн хойд нутаг) тодорхой нэг онд залран, түүний шавь болно гэж хэлжээ.
Богд Зонхов Амдо нутгийн Зонх хэмээх газар 1357 онд зургаан хүүгийн дөрөв дэх хүү болж мэндэлжээ. Богд Зонховыг мэндэлсний дараагийн өдөр Чожэй Дондруб-ринчен өөрийн шавиа Богд Зонховын эцэг эхэд бэлэг сэлтийг, нэгэн Бурханы дүр, захианы хамт хүргүүлэхээр илгээжээ. Түүний хүй унасан газарт зандан мод ургаж, навч бүр нь байгалиас ургахдаа Синханада Бурханы дүртэй байдаг байв. Ингээд тэр газрыг Күмбүм буюу Зуун мянган дүрт хэмээн нэрлэжээ. Хожим нь тэр газар дээр Гэлүг ёсны Күмбүм хийдийг байгуулсан байна.
Богд Зонхов энгийн хүүхдүүдийн адил байсангүй. Тэр хэзээ ч дэггүйтдэггүй, өөрийн зөнгөөр бодьсадвын хэв шинжтэй үйлдэл хийдэг, маш сайн оюун ухааны чадвартай, үргэлж юм бүгдийг сурахыг хүсдэг байжээ. Гурван насандаа IV Кармапа, Ролбэй-доржоос (1340-1383) гэргийтэний сахил хүртсэн байна. Удалгүй түүний эцэг Чожэй Дондруб-ринченийг гэртээ урьснаар лам хүүгийн боловсролд анхаарал тавихыг санал болгосонд эцэг нь баяртай хүлээн авчээ. Хүү долоон нас хүртлээ гэртээ сууж, Чожэй Дондруб-ринчен ламаар ном заалгав. Багшийнхаа уншихыг хараад шууд өөрийн зөнгөөр заалгалгүйгээр уншиж чадаж байлаа.
Энэ үеэр Чожэй Дондруб-ринчен хүүд Таван дүртэй Чакрасамвара, Хэважра, Ямандаг, Очирваань бурханы авшиг хүртээв. Долоон нас хүрэх үедээ тэрээр тэдгээр Бурхадын зан үйлийг бүрэн цээжилж, Чакрасамварагийн бүтээлийг хийн, өөртөө авшиг хүртээдэг байсан бөгөөд Очирваанийн дүрийг үзсэн байжээ. Тэрээр Атиша гэгээнийг (982-1054) байнга зүүдэлдэг байсан нь Төвдөд бий болоод байсан номын буруу ойлголтыг засаж, Атишагийн нэгэнтээ хийж байсны адил судар, тарнийн сургаалыг хослуулан, дээдийн номыг хиргүй тунгалаг болгон сэргээхийн шинж байв.
Долоон нас хүрээд Зонхов Чожэй Дондруб-ринченгээс хуврагийн эхний багц сахил хүртэн Лувсандагва хэмээх сахилын нэртэй болов. Арван зургаан нас хүртлээ Амдо нутагтаа багшийнхаа дэргэд номоо үргэлжлүүлэн үзэж байгаад номоо гүнзгийрүүлэн үзэхээр Ү-цан руу (Төвдийн төв хэсэг) явжээ. Тэрээр төрсөн газартаа дахин эргэж ирээгүй юм. Чожэй Дондруб-ринчен Амдод үлдэж Күмбүмээс урагш зүгт Жакюн хийдийг байгуулжээ.

Төвдийн төв нутагт суралцаж эхэлсэн он жилүүд

Төвдийн төв нутагт Дригун Гаржүдийн хийдэд эхлэн сууж, Дригуны махамудра ёсны “тавыг эрхшээх” хэмээх ёс, анагаах ухаан, бодь сэтгэлийн талаар нарийвчлан судалжээ. Арван долоон насандаа чадварлаг эмч болсон. Тэрээр хэд хэдэн Нингма, Гаржүд, Гаадамба, Сажийн хийдүүдэд суун Майдарын Илтэд Онохуйн Чимэг (Скт. Абисамаяаламкара) болон бусад бүтээлүүд, пражнапарамитаг (билгүүний чандад хүрэх нууц утга) судалж, тэдгээрийг ердөө л хэдэн өдрийн дотор цээжилдэг байв. Арван есөн насандаа аль хэдийн их эрдэмт мэргэнд тооцогдох болов.
Тэрээр Төвдийн Бурханы шашны хамгийн алдартай хийдүүдэд очин Гэвшийн дамжааны таван гол эх зохиол, Энэтхэгийн гүн ухааны тогтсон таалалуудад (сургууль, үзэл) суралцан, мэтгэлцэж шалгалт өгч байлаа. Мөн Гаадамбын ламрим (судрын зэргэлсэн сургаал), олон тооны тарнийн авшиг сургаалууд, үүн дотор Сажийн ламдрэй ёс (зам мөр ба үр дүн), Дригун Гаржүдийн Наропагийн зургаан сургаал (Наропагийн зургаан йог), Дүйнхорын сургаалуудыг хүртжээ. Тэр яруу найраг, зурхай, элсэн мандал бүтээх аргад суралцсан. Бүх суралцах явцдаа тэрээр тайлбарыг нэг л удаа сонсож, ойлгон, бүрэн цээжилдэг байсан нь өнөөгийн 14-р Далай ламд ч адил байжээ.
Богд Зонхов цаг үргэлж маш хүчтэй орчлонгийн зовлонг санан түүнээс гэтлэхийг эрмэлздэг байв. Тэр маш хурдан амирлан ахуй, үлэмж үзэхийг олсон боловч сурсан зүйл, хүрсэн эрдмийнхээ түвшинд сэтгэл ханан хойш суудаггүй байжээ. Цааш үргэлжлүүлэн олон газраар явж, дахин сургаал хүртэж, бүр нэг сургаалыг ч дахин дахин хүртэж байв. Тэрээр цаг үеийнхээ бараг бүх эрдэмт мэргэдтэй ном хаялцан, шалгалт өгч байлаа. Түүний багш нарын нэг нь Сажийн ёсны их мастер Рендава (1349-1412) байсан. Зонхов түүнийг магтаж Мигзэмийг бичсэн боловч энэ эрдэмт багш түүнийг Богд Зонховт буцаан зориулжээ. Энэ нь хожим Зонховын багшийн йогт уншдаг мөрт болжээ.

Сургаал тавьж, бүтээл туурвиж эхлэв

Зонхов хориод наснаасаа эхлэн сургаал тавьж эхэлсэн ба түүний анхны тавьсан ном нь абидармын (зод буюу танин мэдэхүйн үйл явцын тухай) ном байв. Хүн бүр түүний эрдэм мэдлэгийг гайхан бишрэх болов. Тэрээр бас бүтээл туурвин, даяан хийж байлаа. Удалгүй олон шавьтай болов. Хэдийгээр зарим үйл явдлын тайлбарт түүнийг 21 насандаа хуврагийн бүрэн сахил хүртсэн гэж гардаг боловч хэдэн онд гэдэг нь тодорхойгүй байдаг. Магадгүй энэ үйл явдал түүнийг хорь нилэээд гарсан хойно болсон байх.
Тодорхой цаг хугацаа өнгөрөхөд тэрээр Бурхан багшийн өөрийнх нь зарлигийн (сургаал) орчуулга болон Энэтхэгийн бандида нарын түүнийг тайлбарласан тайлбарын орчуулга болох Ганжуур, Данжуурыг бүрэн судалж гүйцээсэн байна. Үүний дараа 32 насандаа Илтэд онохуйн чимэгийн тайлбар болгон Сайн тайлбарын алтан эрх бүтээлээ тууривсан нь пражнапарамитагийн тайлбар болсон юм. Тэрээр Энэтхэгийн хорин нэгэн тайлбарыг бүгдийг нь нэгтгэн тайбарлажээ. Бүтээл туурвилдаа Энэтхэгийн болон Төвдийн Бурханы шашны бүхий л хүрээний бүтээлүүдээс иш татан үндэслэл гарган баталж бүр орчуулгуудыг хооронд нь харьцуулж, шүүмжлэн хянан засварлаж байв. Өмнөх мэргэдийн адил аливаа эх зохиолын хэцүү, далд утгатай бүлгүүдээс дөлж цэрвэдэггүй байжээ.
Зонхов өдөр бүр тал бүр дээрээ есөн мөртэй арван долоон хуудас төвд эхийг цээжилдэг байжээ. Нэг удаа хэдэн мэргэд ой тогтоолтын уралдаан явуулж хийдийн дээвэр дээрх дарцагт нар тусах хүртэл хэн нь хамгийн олон хуудас цээжлэхийг үзэхээр болжээ. Зонхов дөрвөн хуудас цээжилж, тэдгээрийг ямарч алдаагүйгээр чөлөөтэй уншиж түрүүлэв. Түүний дараа орсон хүн нь эргэлзэж, тээнэгэлзэн ердөө хоёр хуудас хагасыг уншжээ.
Богд Зонхов улмаар тарнийн авшиг, сургаал тэр дундаа Билгүүний охин тэнгэрийн (Сарасвати) жэнан (тарнийн авшгийг дагалддаг зан үйлийн эрх авшиг) хүртээх болов. Мөн өөрийн тарнийн, ялангуяа Дүйнхорын бүтээлээ үргэлжлүүлж байлаа.
Нэгэн эрдэмт лам нэг дор арван нэгэн зохиолыг зэрэг заадгаараа алдартай байжээ. Зонховын нэг шавь түүнээс түүний адил заахыг хүсжээ. Харин Зонхов арван долоон гол эх зохиолыг цээжээрээ өдөр бүр тус бүр дээр нь нэг нэг бүлэг тайлбар өгөн, нэг өдөр бүгдийг зэрэг эхэлж гурван сарын хугацаанд дуусгахдаа мөн л нэг өдөр зэрэг дуусгажээ. Сургаалын тайлбарын хугацаанд эх зохиол тус бүр дээрх буруу ойлголтуудыг няцааж, өөрийн тайлбараа хийж байлаа. Мөн өдөр бүр өөртөө болон Ямандаг бурханы авшиг хүртээн өөрийн бусад бүтээлүүдээ хийж байв.
Хэрэв бид түүний амьдарсан ердөө 62 жилийг харвал тэр ямар их хугацаанд суралцаж, бүтээл хийж (цац буюу нанги шавраар дүр хийх бүтээл мөн багтсан), ямар олон бүтээл туурвиж, сургаал тавьж, даяан хийж байсан нь нэг хүн тэдний нэгийг нь ч нэг насандаа хийх боломжгүй мэт санагдана.

Тарнийн сургаалд эрчимтэй суралцаж, бүтээл хийв

Үүнээс хойш удалгүй Зонхов анхны тарнийн үндсэн бүтээлдээ сууж, Гаржүдийн ёсны дагуу Чакрасамварагийн бүтээлийг хийв. Энэ даяаныхаа үеэр тэр Наропагийн зургаан сургаал, Нигумагийн зургаан йог дээр эрчимтэй бясалгаж ихэд эрдмийг олжээ.
Үүний дараа 34 насандаа Зонхов тарнийн бүх дөрвөн ёсонд шамдан суралцаж, бүтээл хийхээр шийдэв. Хожим тэрээр хэрэв гурван доод тарнийн ёсыг гүнзгий ойлгож бүтээл хийхгүй бол ануттараиога тарнийн гүн гүнзгий утгыг ойлгож чадахгүй гэж бичиж байжээ. Ийнхүү тэрээр дахин мордож гурван доод тарнийн сургаал, авшиг олныг хүртэв. Цаашлаад Дүйнхор болон Сандуйн төгсгөлийн таван зэрэгт суралцав.

Хоосон чанарын сургаалд суралцаж, илт онох бүтээлд суув

Зонхов Карма Гаржүд лам Үмапагийн дэргэд Манзушир Дармачакра, Төв үзлийн бүтээлд суралцахаар явав. Энэ их эрдэмт мэргэн Төв үзлийг Сажийн ёсны дагуу судалж хүүхэд байхаасаа Манзушир бурханы дүрийг өдөр бүр үзэж түүгээр өдөрт нэг бадаг заалгадаг байжээ. Богд Зонхов түүнтэй багш шавь барилдаж, Үмапа лам Зонховт түүний Манзушир өөрт нь үзэгдэж түүнд өгсөн сургаалууд бол зөв гэдгийг баталж хэлжээ. Зарим үзэгдлүүд зэтгэрийн нөлөөн орж болдог учраас үүнийг батлах нь чухал байлаа.
Үмапа ламын хамтаар Зонхов Манзуширийн даяаныг эрчимтэй хийв. Энэ цагаас эхлэн Зонхов Манзуширын өөрийн дүрээс шууд сургаал заалган бүх асуултандаа хариулт авч чаддаг болжээ. Үүнээс өмнө тэр асуултаа Үмапа ламаар дамжуулан асуудаг байв.
Энэ даяаны үеэр Зонхов Төв үзэл болон Сандуйн талаар бүрэн зөв зүйтэй ойлголт авч чадсангүй гэж бодож байлаа. Манзушир түүнийг уртын даяан хийвэл өөрийнх нь зааснаас тэмдэглэж авсан тэмдэглэлээ ойлгоно гэж зөвлөв. Ингээд хэсэг хугацаанд ном тавьж байгаад өөрийн ойрын найман шавийн хамт Олка Чолунд дөрвөн жилийн даяанд оржээ. Тэд Наминчлалын гучин таван бурхан тус бүрт гучин таван багц 100,000 мөргөл үйлдэж, арван найман багц 100,000 мандал өргөж, өөрсөддөө Ямандагийн авшгийг олон удаа хүртээж, бодьсадвын явдлын талаархАватамсака судрыг судалжээ. Үүнийхээ дараа тэд Майдар бурханы дүрийг үзлээ.
Энэ даяаны дараагаар Зонхов шавь нарынхаа хамтаар Лхаст Их Майдарын дүрийг бүтээсэн нь түүний дөрвөн гол үйлийнх нь эхнийх нь болсон юм. Тэгээд тэд дахин таван сарын даяанд орлоо. Үүний дараагаар Очирваанийн дүрийг олон үздэг Нингма ёсны Лходраг Намка-гелцэн лам Зонховыг урьж тэд багш шавь барилдав. Тэрээр Зонховт Гаадамбын ламрим болон аман дамжлагуудыг хүртээв.
Зонхов Энэтхэг явж сурахыг хүссэн боловч Очирваань Төвдөд илүү их ач тустай тул тэндээ үлдэхийг зөвлөв. Ингээд үлдэв. Тэрээр хожим судрын бүтээлийн зам мөрийг үзүүлсэн Бодь мөрийн зэрэг (Лам-рим чен-мо), тарнийн дөрвөн ёсны бүтээлийн үе шатыг үзүүлсэн Тарнийн их зэрэг (Нгаг-рим чен-мо) бүтээлүүдээ бичих шийдвэр гаргажээ.
Ингээд Зонхов Дүйнхорын төгсгөлийн зэргийн уртын даяанд сууж, түүний дараа Төв үзэл дээр нэг жилийн даяан хийжээ. Зонхов Төв үзэл, хоосон чанарын талаар өөрийн багш нараасаа олон сургаал сонсож судалсан боловч тайлбарын түвшинд нь сэтгэл ханамжтай байдаггүй байлаа. Энэхүү нэг жилийн даяанд суухын өмнө Манзушир түүнд Буддапалитагийн Төв үзлийн тайлбарыг анхаарахыг зөвлөв. Зонхов энэ зөвлөгөөг дагаж, түүний үр дүнд даяаныхаа үеэр хоосон чанарыг бүрэн онож таньжээ.
Өөрийн энэхүү оносон эрдэм дээрээ тулгуурлан тэр үеийн багш, эрдэмтэн мэргэдийн барьж байсан хоосон чанарын Прасангика-Мадъямака ойлголтыг бүрэн хянаж засварласан. Үүгээрээ тэр тухайн цаг үеийнхээ барьж байсан үзлийг алдаатай гэж үзвэл түүнээс цааш даван гарах зоригтой шинэтгэгч болсон юм.
Зонхов өөрийнхөө шинэтгэлийг учир шалтааны ухаан болон судрын ишлэлүүдийн хатуу үндэслэл дээр хийсэн. Тэрээр Энэтхэг гол эх зохиолуудын хамгийн гүн утгыг өөрийнхөөрөө гаргаж тавихдаа өөрийн багш нартай барилдсан ойрын харилцаа, холбоогоо эвдэж байгаагүй. Номын багшийг Бурхан гэж харах нь эрдмээрээ тэднээс давж гарч болохгүй гэсэн үг биш. II Цэнжаб Сэркон Рүнбүүчи үүнийг дараах жишээгээр тайлбарласан юм.
Бялуу хийхийн тулд бид гурил, цөцгийн тос, сүү, өндөг зэрэг олон орц найрлагуудыг холих хэрэгтэй. Багш нар бидэнд яаж хийхийг нь үзүүлж, цөөн хэдийг хийж өгнө. Тэдгээр нь үнэхээр сайхан амттай болж, бид ч амтархан идэж болно. Багшийнхаа ачаар бид одоо бялуу хэрхэн хийхийг сурлаа. Энэ нь бид бага зэрэг өөрчлөлт хийн, зарим өөр орц найрлага нэмж, багшийнхаа хийснээс бүр илүү амттай бялуу хийж болохгүй гэсэн үг биш. Багш нар нь үнэхээр эрдэм төгс бол бидний сайжруулсан жорыг сайшааж, бидний хамт тэрхүү шинэ бялууг амтархан идэх болно.

Цаашдын хийсэн агуу үйлсүүд

Ингээд хэсэг хугацаанд ном тавьж байгаад дахин даяанд гарч, энэ удаа Рендава багшийнхаа хамт явж, Лам-рим чен-могийн ихэнх бүлгийг бичиж дуусгажээ. Даяаны үеэр Зонхов Атиша гэгээн болон лам-римын дамжлагын мэргэдүүдийн дүрийг нэг сарын турш үзэж олон асуултыг тодруулан авч байжээ. Түүний дараа Наропагийн зургаан бүтээлд улмаар Дригун Гаржүдийн махамудра ёсонд суралцав. Үүний дараа борооны улирлын дундуур винайн ёсыг маш тодорхой заасан ба үүнийг түүний хоёр дахь гол үйл гэдэг.
Лам-рим чен-мог дуусгасныхаа дараа Зонхов тарнийн сургаал дээр бүрэн хэмжээний ном тавихаар шийдэв. Гэвч эхлээд тэрээр тарнийн сургаалын суурь болгож бодьсадвын сахил, Ламын тавин бадагт (Багшаа шүтэх ёсны тавин бадагт, Скт. Гүрүпанчашика) дээр дэлгэрэнүй тайлбар бичсэн. Ингээд сургаалаа үргэлжлүүлэн тавих явцдаа Нгаг-рим чен-мог бичиж, Сандуйн олон тайлбаруудыг бичжээ. Тэр мөн Ямандаг болон Нагаржунайгийн Мадъямакагийн эх зохиолууд дээр тайлбар бичиж байв.
Хятадын Эзэн хаан түүнийг эзэнт улсын хааны багшаар урьсан боловч Зонхов өндөр настай болсон тул даяанд суухыг хүсэж байгаагаа учирлан уучлал эржээ.
Дараагийн хоёр жилийн хугацаанд Зонхов лам-рим болон тарнийн сургаалыг дэлгэрэнгүй тайлбарлаж, Их хөлгөний тогтсон тааллуудын (урсгал сургаалууд) эцсийн болон хөрвүүлсэн утгын тухай Эцсийн болон хөрвүүлсэн утгын сайн тайлбарын шим бүтээлээ бичсэн. Ингээд 1409 онд 52 насандаа Лхасын Жоканд Монлам хурлыг анх эхлүүлжээ. Тэрээр Шагжамүни Бурхан багшийн дүрд алтан орой өргөж энэхүү дүр одоо зөвхөн Бурханы хувилгааны лагшин бус Бурханы төгсжаргалангийн лагшин мөн юм гэдгийг үзүүлжээ. Бурханы төгсжаргалангийн лагшин нь хамаг амьтныг орчлонгийн зовлонгоос гэтэлтэл оршдог бол Хувилгааны лагшин нь тодорхой хугацаанд оршдог байна. Үүнийг түүний хийсэн гурав дахь их үйл гэдэг. Үүний дараагаар Зонховын шавь нар түүнээс ингэж их аялаж байхаа зогсоохыг хүсэж түүнд зориулан Гандан хийдийг байгуулжээ.
Гандан хийдэд Богд Зонхов үргэлжлүүлэн сургаал ном тавьж, бүтээл туурвин (Чакрасамвара дээр голлон), даяан хийж байв. Тэрээр Бурхан багшийн нэг том дүр, Сандуй, Ямандаг, Чакрасамварагийн гурван хэмжээст зэс хот мандал бүхий Гандан дуганыг барихыг даалгажээ. Энэ түүний дөрөв дэх их үйлс юм. Тэрээр бүтээлээ үргэлжлүүлэн туурвисаар сүүлд нь Сандуйн сургаал хамгийн их хэмжээгээр багтсан, нийт арван найман боть бүхий түүвэр бүтээлээ бичжээ.

Жанч халав

Богд Зонхов 1419 онд 62 насандаа Ганданд жанч халжээ. Тэрээр амьсгал хураагаад бардод оролгүй гэрлийн биеийг олж гэгээрэлд хүрсэн.
Жанч халахаасаа өмнө Зонхов өөрийн малгай, орхимжоо Гэлцабжэйд (1364-1432 он) үлдээснээр тэрээр түүнээс хойш 12 жил Гандангийн сэнтийг залгамжлан барьжээ. Үүнээс Гэлүг ёсыг тэргүүлэх (Гандан Трипа), Гандангийн сэнтий залгамжлах ёс эхэлсэн байна. Дараагийн сэнтий залгамжлагч нь Кайдрубжэй (1385-1438 он) байсан ба түүнд Богд Зонхов таван удаа үзэгдэж эргэлзэж байсан зүйлүүдийг тодорхой болгож, асуултнуудад нь хариулт өгсөн байна. Ингэж Гэлүгийн ёс дэлгэрсэн юм.

Шавь нар

Богд Зонховын хэд хэдэн ойрын шавь нар нь түүний ёсыг үргэлжлүүлэн, сургаалыг дэлгэрүүлэхээр хийдүүд байгуулсан юм. Зонховын амьд ахуй үед 1416 онд Жамъян Чожэй (1379-1449 он) Дрэпун хийдийг, 1419 онд Жамчэн Чожэй (1354-1435 он) Сэра хийдийг байгуулжээ. Богд Зонховыг жанч халсны дараа 1433 онд Гю Шэраб-сэнгэй (1383-1445 он) Гюмэй доод тарнийн сургуулийг, 1447 онд анхдугаар Далай лам хэмээх нэрийг нэхэн хүртсэн Гэлва Гэндүн-друб (1391-1474 он) Дашлхүнбэ хийдийг байгуулжээ.

Окуневчууд нь Монголжуу Европжуу төрхтний холимог хүмүүс байжээ. Тэдний соёл, болон эд өлгийн зүйлс нь зэс чулууны үеийн оршин суугчидтай холбогддог. Зарим эд өлгийн дурсгалууд нь өвөрмөц этгээд дүрслэлтэй байдаг байдаг бөгөөд энэ талаарх судалгааны цөөнгүй бүтээлүүд гарч ирсээр байна.

Окуневчууд нь Монголжуу Европжуу төрхтний холимог хүмүүс байжээ. Тэдний соёл, болон эд өлгийн зүйлс нь зэс чулууны үеийн оршин суугчидтай холбогддог. Зарим эд өлгийн дурсгалууд нь өвөрмөц этгээд дүрслэлтэй байдаг байдаг бөгөөд энэ талаарх судалгааны цөөнгүй бүтээлүүд гарч ирсээр байна. 

Okunev Culture 
an archaeological culture of the first half of the second millennium B.C. (Bronze Age) in southern Siberia. Named after the Okunev ulus (settlement) in southern Kha-kassia, where the first burial ground of this culture was excavated by S. A.Teploukhov in 1928, the Okunev culture replaced the Afanasievo culture and preceded the Andronovo culture. It isrepresented by burial structures—small, rectangular surface enclosures made of stone slabs placed vertically into theground. Within the enclosures were graves, also lined with stone slabs. The skeletons, of the Mongoloid anthropologicaltype, were on their backs with legs bent at the knees.

Among the finds were lavishly decorated juglike and conical vessels; copper and bronze articles, including leaf-shapedknives, fishhooks, and temporal rings; and works of art—stone statues with human faces and images of birds and beastsengraved on bone plaques or hammered out on stone slabs. The chief occupation of the population was stock raising(cattle, sheep, and goats), supplemented by hunting and fishing. There were no significant indications of property and socialstratification. The similarity between some of the objects from the Okunev burial grounds and objects found in sites in thevicinity of the middle Ob’ River and the Lake Baikal region suggests that the bearers of the Okunev culture came tosouthern Siberia from the northern taiga regions.

REFERENCEIstoriia Sibiri s drevneishikh vremen do nashikh dnei, vol. 1. Leningrad, 1968.
M. I. RIZHSKII

Wednesday, May 4, 2016

"Бурхны зэмсэг байж бусдын тусыг бүтээцгээе"


"Бидний оршинолд хоёр түвшин бий. Нэгийг нь мунхаглал, нөгөөг нь гэгээрэл гэдэг. Тэгээд, хил дамнан алхах үедээ бид гэгээрлийг олж авдаг. Гэгээрэл нь гэрэл гэсэн утгатай. Иймээс, та туршлагатай багшийн тусламжтайгаар нам гүмд суухдаа гэрэлтэй болж, таны дундуур урсах гэрлийг хардаг. Тэгээд та өргөгдсөнөө, өөрчлөгдсөнөө мэдэрнэ. Та өөр хэмжээст ордог. 

Тийшээ нэг удаа л орсон бол та бүртгэгдэж, дахин хэзээ ч буцаж ирэхгүй. Та энэ дэлхий дээр ажилласаар, бизнесээ хийсээр, гэрийн эзэгтэй, эр нөхөр, эсвэл НҮБ-ын ажилтны үүргээ биелүүлсэн хэвээр байх хэдий ч дотооддоо дээд ертөнцтэй холбоотой байна. Түүнчлэн, бид гэрэл хараад зогсохгүй Диваажингийн үзэсгэлэнт орд харшийг харна. "Миний эцгийн гэрт олон орд харш бий" гэж Исүсийн хэлдэг шиг. Бид тэнд зочилж чадна. Мөн бид заримдаа эртний Их Багш нарыг харж, гариг дэлхийд өдөр бүр үйлчлэхдээ ашиглахаар тэдний билиг ухаанаас суралцана. Бага хүчин чармайлт гаргаж, илүү үр ашигтай, илүү амжилттай ажилладагийн минь учир энэ билээ. Учир нь, бид үлэмж тасарсан, бид Их Багшаас суралцсан. Учир нь, тэдгээр Их багш нар хэзээ ч үхэхгүй. Тэд ердөө оршинолын дээд түвшинд л гарсан. Хэрвээ бид тэдний түвшинд хүрвэл тэдэнтэй уулзаж, тэднээс суралцаж болно. Энэ нь, заримдаа яагаад ч утгыг нь ойлгодоггүй хязгаарлагдмал судар ном юмуу Библээс сурч байснаас дээр арга юм." гэжээ. Бясалгалаар хичээллэх талаар эргэцүүлж эхлэв. 

Эх сурвалж: https://www.youtube.com/watch?v=3JwdOLAjvoc&index=3&list=PLMRjkhi7ooAcWQdzZxPtMUjecEjUh1hto

Альберт Эйнштейнтэй хөөрөлдсөн нь

XX зууны их эрдэмтэн А.Эйнштейн Та “Би бурхны хүслийг л мэдмээр байна. Бусад нь жижиг сажиг зүйл” гэсэн суут үгийг хэлсэн хүн. 
Хүн мэдэхгүй юмнаасаа айж дөлдөг байхад Та харин тэгсэнгүй. Та үнэхээр суут хүн учраас бурхныг таньжээ. Тийм ээ, бусад нь үнэхээр жижиг сажиг зүйл. Бурхан гэж хэн бэ. Та өөрөө ч анзаараагүй байх л даа. Таны Харьцангуйн онол бурхныг гэрчилнэ. Массыг c2 хурдтайгаар энерги, гэрэл болгон хувиргаж болох нь. 
Таны хуулийг би бээр Хүний хөгжлийн хууль гэж нэмж тодорхойлмоор байна. Тэр үед одоогийнхтой нэг адил хүний хөгжлийн тухай зөв ойлголт байгаагүй болохоор Та аугаа нээлтээ дутуу харчихаад өөртөө асуулт тавиад өнгөрч л дээ. 
Бидний олж мэдсэнээр хүний хөгжил бол өнөөгийн үзэж байгаачлан уураг тархины хөгжил биш, уураг тархи бол зөвхөн физик бие буюу махбодийн нэг хэсэг юм. Харин оюун ухааны хөгжлийн тусгал нь уураг тархи хийгээд махбодид ногдоно. Хүн гэдэг ойлголт 400 гаруй жил будилаад сүүлд Дарвиных дээр нэг юм тогтож 150 жил болж буй тэр махбодь буюу сармагчин биш байна.
Махбодь гээч эс, генийн холбогдолтой зүйл хүний ердөө 30-41 хувь гэвэл хүмүүн бид олон зуун жил жолоочгүй машин шиг явжээ. Үлдэх 60-70 хувь нь хүний үндсэн бүх шинж чанарыг бүрдүүлж буй энерги бие, оюун ухаан буюу ухамсар юм. Энергийн утгад хамаарах мөнх чанартай энэхүү оюун ухаан хүн бүрд байгаа учраас бүх хүн хөгжих, гэгээрэх, бурхны зэрэгт хүрэх боломжтой аж. 
Оюун ухаан бол хүмүүний бурханлаг чанар нь юм. Тархийг нь мэдлэгээр цэнэглээд бүх хүнийг аугаа болгох боломжгүйг зуун зууны сургалтын систем харуулсан. Харин Таны хуулиар оюун ухааныг нь хөгжүүлчихвэл бүх хүн аугаа болох боломжтой. 
“Шинжлэх ухаанч шашин гэж бий бол тэр нь буддизм” гэж Та бас тэр бүр эрдэмтний гадарлаж мэдэхгүйг хэлсэн. 
Энэхүү хэтийдсэн шинжлэх ухаанд үздэгчлэн хутагт бодьсадын хөгжлийн 10 дэс бий гэх ба нэгд хүрсэн хүн нь 100 хувилж, 100 өөр бясалгалыг зэрэг үйлдэж, 100 өөр номыг хамаг амьтанд номлох, 100 орноо зэрэг зорчих увдистай байдаг бол ес дэх дэсийн хутагт 1.000.000x3000x100 ертөнцийн хумхийн тоосны сацуу эрдмийг, 10 дахь дэсийн хутагт бурхны хутгийг олохоосоо өмнө гэхэд л бурхны орны сэтгэшгүй тооны 12 эрдэм /ид хүч/- ийг үзүүлэх увдистай болдог байна. 
Цааш өөрийгөө хөгжүүлж бурхны зэрэгт хүрнэ гэдэг нь тоолшгүй олон амьтныг нэгээхэн ч бээр хоцроолгүй таалалдаа болгоон, бүхнийг мэдэгч төгс төгөлдөр билэг билгүүнийг эрхшээсэн хүний хөгжлийн өндөр төвшин юм.
Мил Богдын бодит түүх үүнийг гэрчилдэг. Тэрбээр бясалгасаар өдрийн турш биеэ хүссэн зоргоор урвуулах, агаарт нисэх зэрэг зүйрлэшгүй ид хүчийг олж, мөн үзэгдэх хийгээд үл үзэгдэх ертөнцийн оронд биеэ түг түмээр хувилган нэгэн зэрэг зорчиж, тоо томшгүй бурхдын авшгийг нэг дор хүртэж, цаглашгүй олон амьтанд номын өглөг хүртээн, биеэ гал болгон асааж, ус болгон унтрааж байжээ. 
Цагаан хоолтон Та бээр магадгүй амьтны амийг явцуу эрх ашгийнхаа төлөө хөнөөгчидтэй зам нийлээгүй, “өөрсдийгөө бүү амьтны оршуулгын газар болго” гэсэн ариун сургаалыг ухаарсан их энэрэн нигүүсэгч байсан биз ээ.

Төгс гэгээрсэн их багш Чин Хай: “Хайр юм бүхнийг угаан ариусгаж, эвдэн нурааж, хил хязгаар бүгдийг уусган ариусгадаг. Энэ аугаа их дотоод хүчийг яагаад хайр гэж нэрлэдэг вэ. Яагаад гэвэл энэ хайр хамаг нүгэл хилэнцийг маань уучлан өршөөж, угаан ариусгадаг юм. Урьд өмнө ямар муу үйл хийсэн нь хамаагүй. Хайранд нүгэл хилэнц, зах хязгаар, өнгөрч улирсан гэж үгүй. Зөвхөн одоо л гэж бий” хэмээн айлджээ. 
Тэгэхээр Та хоол талаасаа бол бурханлаг зам мөртэй нэгэн байна. Шүтэн барилдлагын нэг хэсэг болох биеийн ба хэлний үйлийн тухайд бол Та бид бүгдийг нь хяналтдаа авч эергүү болгон хувиргаж чадна. 
Тухайлбал, хийж буй үйлдээ бүрэн уусч чадвал энэ нь амьдралаар бясалгах гээч даяан болох юм. Нэг л мэдэхэд хоолоо, өвчнөө ч мартчихсан, нартай бороотой ямар өдөр өнгөрснийг ч эс санаж ажилдаа улайрсаар өглөөгүүр ирээд шөнө болчихсон байдаг даа. Энэ бясалгалын явцад эзэн Та өөрөө үгүй болж, зөвхөн ажил л үлдэж байгаа биз. Энэ үедээ ярихаа ч мартаж бүх юм одоо цаг дээр оршиж, дотооддоо төвлөрсөн байна. Дуугаа хураамагц гадагш чиглэсэн сэтгэл дотогш хураагдана. 
Та нэг насаараа л энэ бясалгалыг хийсэн биз ээ. Харин сэтгэл буюу миниймсрэгч “би” их ярвигтай зүйл ажгуу. Ямар сайндаа л гэгээрэгсэд “сэтгэлээс долоон дор бохир заваан юм гэж үгүй” гэж хэлэх вэ дээ. “Сэтгэл л асуудал, өөр асуудал гэхээр юм үнэндээ байхгүй” гэж тэд ярьдаг. 
Сэтгэлээр бид буян, нүглийн аль алийг нь үйлдэж байдаг. Бие, хэл, сэтгэлийн үйлээ дагуулсаар нүглээ цэвэрлэж буянаа арвитгавал дараа төрөл тань одоогийнхоосоо хавьгүй дээрдэх боловч Та төрлөөс төрөлд шилжсээр, сансрын хүлээсэнд уягдсаар байх тул үүнээс илүү гаслан зовлон гэж үгүй юм. 
Тийм болохоор дараа төрлийг өөгшүүлэх нь их том нүгэл юм. Иймд сансрын хүлээснээс чөлөөлж өгөхийг бурханд, ялангуяа бидний дунд амьд сэрүүн хамт байгаа Их багшид гуйж даатгах ганц олдох боломж бүрдсэн энэ үеийнхэн үнэхээр азтай юм. Буддизм гээч шинжлэх ухаанд сэтгэлийг номхотгоод зогсохгүй бүр үгүй хийх арга байдаг байна.
Чин Хай багшийн айлдварт бурхантай өөрийгөө холбон нэгтгэснээр “би” /сэтгэл/ гэх юм аяндаа үгүй болно гэсэн байдаг. Аръяабалын бясалгалаар гэрэл, аялгууны хоёр төрлийг бясалгадаг. Та дотоодын гэрэл ба дуу аялгууг олж авснаар бурхантай холбогдох юм. “Бурхан байгаа газарт буг галзуурч чадахгүй” гэсэн Их багшийн айлдварын утга нь Та нэгэнт өөрийн гэрэл, аялгуу хэмээх мөн чанартайгаа нэгдсэн л бол завсраар нь сэтгэл шагалзаж, “би” хэмээгч өндөлзөх аргагүй гэсэн үг юм. 
Мөн зугаа цэнгэл, эд баялаг, алдар нэр, зэрэг дэв, магтаал сайшаал тэргүүтэн миниймсрэл дөвийлтийн элдэв шунамхайрлыг салхинд хийсгэж чадвал хүн төрөлхтнийг бүхэлд нь хамарч хамгийн хүнд хэлбэрээр өвчлүүлсэн “би” хэмээх энэ хөнөөлөөс салах нэг ерөндөг болно. 
Төгс гэгээрсэн их багш Чин Хай “Хэрвээ бид үйл үрийн хүрдийг эвдлэн зайлж чадваас үхэх нь үгүй, төрөх нь үгүй, амьдрал үгүй, үйлийн үр үгүй, гагцхүү аз жаргал, амар амгалан л ноёрхох оршихуйн тэр хэмжээст хүрнэ” гэж айлджээ. Таны энергийн хуулийн биелэл энэ. 

Бид хязгааргүй их энерги /гэрэл/, хурд болж хувирна. Сансрын гаслан зовлонгоос чөлөөлөгдөж бурхны өөр нэг хүслийг биелүүлэх гурван боломжийг Чин Хай багш номложээ.
1. Гэгээнтнүүдийн аль нэгэнд итгэн сүсэглэж, хорвоог орхих үед тань гэтэлгэж өгөхийг гуйх. 

2. Их багшаас авшиг хүртэх. Энэ нь зөвхөн өөрийгөө төдийгүй хамаг амьтан хийгээд гэр бүл, үр удмаа хэдэн үеэр нь аварч чадах хамгийн эрхэм зам.

3. Авшиг хүртсэн хүний садан юмуу найз байх. Энэ тохиолдолд Та нас нөгчсөн байх нь хамаагүй. Бүр тамд уначихсан байсан ч хамаагүй. Ач, гуч, дөч тань Их багшаас авшиг хүртэх юм бол эсвэл авшиг хүртсэн хүний найз нөхөр бол багшийн тусыг хүртэнэ. 

Чин Хай багшийн олон сая шавийн бүгдийнх нь танил болохоор Та одоо дөрөв дэх ертөнцөд сууж байна гэсэн үг. Баяр хүргэе. 
Харин Та бурхны хутгийг л олж чадахгүй нь дээ, уучлаарай. Наад ертөнцөд чинь хэзээ нэгэн цагт Их багш заларч, Та авшиг хүртэж, цааш сурч дэвших боломж олдоосой гэж хүлээх л үлдэж. 
Гэхдээ Та дөрөв дэх ертөнцдөө дээдийн амар жаргаланг мөнхөд хүртэж суух болно. Мөхөс хүний энэ ертөнц дэх бичгийн үйл үүгээр дууссан тул цааш сул нэгэн болой. 
Үүний учир уншигч, шүүмжлэгч, эсэргүүцэгч, талархагч хэнд ч түүн лүгээ гүн талархалтай мэхийн ёсолъюу.

Техникийн шинжлэх ухааны доктор \D.Sc.\, профессор Г.ЛХАГВАА