12000 жилийн настай балар цагийн эх түүхийг түүчээлэх ХАС бэлгэдэл.

Хас бэлгэдэл бол манай гараг дээр ад шоо үзэгдэх хамгийн муу муухайн тэмдэг гэж хэлэгдэж буй дүрсийн нэг. Учир нь дэлхийн дайны нүүр царайнд хас тэмдэгийг бахархал-гутамшиг болгож оройн дээд бэлгэдэл нэрээр хэрэглэсэн дайны хэнээтэн, улс төрийнхны үйлийн үртэй салшгүй холбоотой. Тус гутамшигт уналт бууралтыг авчирсан үе нь хас бэлгэдэлийн наснаас хамаагүй залуу сүүл үед эхэлсэн ажгуу. Адолиф Гитлер гэгч этгээд үнэн хэрэгтэй энэ тэмдэгийг хамгийн түрүүнд улс гүрэн цэрэг дайны сүр хүчийг илэрхийлэх гэж хэрэглээгүй нь ойлгомжтой. Учир нь түүнээс бүр өмнө энэ дүрсийн хүч нөлөөг мянга мянган жилээр тоологдох үест мэддэг байж. Маш олон түүхэн соёлт орон тус тэмдэгийг өргөн утгаар нь нэр хүндийн хувьд дээш нь өргөж хүндэтгэдэг байсан аж. Зөвхөн газар бүс нутгаар бус тив гүрнээр мэддэг байжээ. Жишээлбэл Хинди болон Буддийн уламжлалт ухаанд тус тэмдэгийг өргөн хэрэглэж байхаас гадна Азийн олон оронд баялаг утгаар хэрэглэж байв. Эл бэлгэдэл бүхий тэмдэг эрт үеэс өнөөдөрч гэсэн уламжлалт утга санаа, нэр хүндээ үл алдан өргөн дэлгэр хэрэглэгдэж байна. Жишээлбэл сүм хийд, хашаа, болон номны хавтас зэрэгт хэрэглэсээр байна. Тус бэлгэдэл бүхий тэмдэгийг мөн эртний Грекийн Трой хотын ойролцоох балгаснаас олсон бол.., түүхэн цаг хугацааг тооцоолвол ойролцоогоор 4000 жилийн настай болж байжээ. Эртний Друйдууд / Druids/  болон Келтүүд нар энэ бэлгэдэлийг өргөн хэрэглэж хээлж байсан мэдээ бий. Орчин үед хайж олсон олон тооны эртний булш бунхан, суурин газруудаас энэ талын дүрслэлүүд маш баялаг олдсоор байгаа ба умард Европын зарим овог аймаг, Христ урсгалын цөөнгүй шүтээн болон голлох тэмдэгүүдэд хасын хэлвэрдсэн дүрслэлүүд мөн олддог аж. Үүнд хүлэг баатар, дундад зууны цэрэг армийн символь зэрэгт дүрсэлсэн байна. Харин яагаад энэ тэмдэгийг Адолиф Гитлер хамгийн чухал бэлгэдэл болгохоор шийдэв? Чингэхлээр Адолиф хоосонгүй эр байжээ.

Юуны өмнө хасын үндэс язгуур утга нэрний гарвал зүйг уудалж үзвэл ‘swastika’ буюу свастика нь Санскрит үгний нэгэн үг болох агаад утга санаандаа “svasktika” - “оршихуй” “бодь гэгээрэл”, ‘сайн ерөөлт” хийгээд “их амжилт-цэцэглэлт” гэх мэт утгуудыг илэрхийлдэг аж. Санскрит хэлэнд энэ мэтээр нэрлэж утга заадагч бусад орны хэлэнд арай өөр нэр утгаар авч үзэх нь бий. Монгол хэлэнд “Хас”, “Хасбуу  -  төр” Хятад хэлэнд ‘Wan’ Япон хэлэнд ‘Manji’, Англи хэлэнд ‘Fylfot’, Герман хэлэнд ‘Hakenkreuz’ буюу ‘Tetraskelion’ гэж нэрлэх боловч эртний Грек хэлэнд ‘Tetragammadion’ хэмээн үздэг.

Санскрит судлаач P. R. Sarkar  1979 онд Хас хийгээд “Мөнхийн Ялалт” хэмээх утгийн талаар маш гүн гүнзгий тайлбарыг хэлсэн байдаг. Тэрээр энэ тэмдэгийг зөв болон буруу эргэлттэй гэж үзээд зүг бүрийн эргэлтийн талаар Хиндизмд зөв эргэлттэй хасыг Вишну буюу Нарны, Буруу эргэлттэйг Кали буюу Шидийн хэмээн тайлбарласан байдаг.

Хоёр чиглэлт утга санааг эртний уламжлалд мөн адил зааж тайлбарласан агаад таван одот пентаграм буюу буруу эргэлтэд, нар зөв эргэлтэд буюу зөв эргэлтийн шинжийг агуулсан бэлгэдэл байдаг буй хэмээн тэмдэглэсэн байдаг аж.

Балар эртний Хас тэмдэг Украйны Мезине-аас олдсон байна. Ойролцоогоор 12000 жилийн настай энэ дүрслэл бүхий эрээчсэн сийлбэр нь Хасын төрөл зүйл бэлгэдэл дурсгалууд дотороос хамгийн эртний гэдгээрээ мэдэгдэж байгаа бөгөөд Өмнөд Европын Неолоитийн үеийн соёлуудтай газар болох Серби, Хорват, Босни болон Herzegovina –буюу тэдгээр улсуудын соёлт давхарга бүхий цөөнгүй бүсүүдээс олддог бол Vinca соёлоос олдсон хасын он цаг нь арай нааш нь 8000 жилийн үеийг зааж байжээ.  Буддийн ухаанд Хас тэмдэгийг хувь тавилангийн хамгийн дээд түшиг олох бэлгэдэл гэж үздэг. Мэдээж үүнд олон тооны сайн заяа, эд баялаг, хамгаалалтийн ид шидийг бэлгэдсэн учир бурханы шашны шүтээнүүдийн баримал, эдлэл хэрэглэлд нэн баялаг сэдэвчилсэн маягтай сийлсэн байдлаар оршдог нь учиртай аж.

Жишээлбэл: Бурхан багшийн зүрхэн тушаа, хөлийн өлмий, мутарын дотор хэсэгт нэг бүрчлэн тэмдэглэсэн байдаг. Энэ талаар учир мэддэг лам хүнээс асуувал “Бурхан Буддагийн билэг оюун үүнд агуулагдаж байдаг” хэмээн хэлэх нь энүүхэнд.

Ром дэх Христийн газар доорхи оршуулгын газрын нэгэн хана дээр хас тэмдэгийг хээлж дүрслээд  “ZOTIKO ZOTIKO”, “Life of Life” буюу утгандаа “Амьдралын Амьдрал буюу Амиас Амь”  хэмээх үгийг сийлсэн байжээ. Мөн дэлхий дээрхи Христ итгэл уламжлалын олон тооны сүмийн адар, хана туурга дээр хас бэлгэдэлийн цөөнгүй дүрслэл ажиглагддаг.

Умард Европын Один тэнгэр сансар хорвоогийн дүрийг хасын дүрсээр эрчэлсэн хуулираатайгаар ертөнц бүрийг дүрсэлсэн байдаг бол Умард Америкийн Навахо овог аймаг, эртний Грек Pythagoras хэмээх математикчийн  тайлбарласнаар бол Хас нь тэнгэр хийгээд эх дэлхийн хоорондох зам буюу нэгдэл гэж үзэж байжээ. Түүнчлэн Финикийн бэлгэдэл дүрсэд Нарыг төлөөлж дүрсэлсэн байх агаад санбаартан хүний эхнэрийн хувцасны чимэглэлд дүрсэлж байжээ. Харин Монгол оронд “Хаан төрийн хас” гэж алван ёсоор хүндэтгэн үздэг аж.

Хас, Финикийн нарны бэлгэдэл, Финикийн Craig-Narget чулуун дүрслэл эдгээр нь Шотландад байдаг бөгөөд түүний хажуу дахь зураг нь Финикийн өндөр зэргэмт ламын эхнэрийг дүрсэлжээ.

Хэрхэн  яаж маш олон ялгаа бүхий соёлын голомт дээр хас тэмдэг яг ижил бэлгэдэл хэмжэгдэхүүн утгаараа оршин тогнож байв?

Энэ бол маш сонин асуулт бөгөөд харамсалтай нь тэрхүү амьдралын утга учирыг бэлгэдсэн тэмдэгийн олон мянган жилийн түүхэн утга санааг хөсөр гишгэн хараан зүхэх болсон нь гунигтай. Та энэ бэлгэдэлт тэмдэгийг юу гэж бодож байна? Муу эсвэл Сайн? 

Brief information of this article about. Below the texts are very deeper interpretation
 of swastika's.

The swastika has been seen as a symbol for good luck by people in both ancient and modern times. A closer look at the etymology of this Sanskrit word, however, reveals a deeper meaning. When the Sanskrit scholar and spiritual teacher, P.R. Sarkar visited Germany in 1979 he gave the following interpretation of the word:

su - means "good"

asti - means "to be, to exist"

ik - means "what is in existence, and will continue to exist"

a - denotes feminine gender

So "Swastika" means a 'good existence' that is not to be destroyed and that remains in a good condition. He went on to say that its deeper meaning is permanent victory. In the context of the cultural origins of the swastika, this means the victory of dharma- the fundamental spiritual nature of humanity.

Sarkar explained that the swastika has both a positive and a negative expression:

He then went on to warn those present not to use the negative swastika, explaining that it brings total annihilation, while the positive swastika brings total victory.

You can see further more below the links, click please!
Илүү их мэдээллийг доорхи линк дээр товшиж үзнэ үү!

http://en.wikipedia.org/wiki/Swastika
http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6269627.stm
http://bodonguudbatchuka.blogspot.com/2011/12/all-is-well-all-is-well.html
http://bodonguudbatchuka.blogspot.com/2012/04/blog-post_30.html
http://reclaimtheswastika.com/symbolism/
http://www.bibliotecapleyades.net/sociopolitica/sociopol_thule10.htm

Featured Image: Ancient Roman Mosaics in Villa Romana La Olmeda (Wikipedia)

03.08.14

Агуу Гилгамеш хааны домог

Уламжилж ирсэн домог үлгэр бүр амьдрал дээрхи бодит үнэнг тусгаж хойшид ухааруулах өнгө аятай байдаг илээ. Энэ бол эртний ариун хот Месопотамаас гарч ирсэн цөөнгүй чулуун хавтангуудад өгүүлэх Гилгамеш хааны түүхэн домог үлгэрүүд бөгөөд өнөөдрийн Ирак орны үнэн нүүр царайнаас илүү гайхамшигтай, хүчирхэг түүхэн үйл явдалыг өгүүлдэг.

МЭӨ 2000 гаруй жилийн түүхийг өгүүлсэн шаантаг бичиг бүхий эртний олдворуудыг судалж үзвэл Месопотамын өмнөд нутаг дэх эртний Шумер болоод тус бүс нутагт цэцэглэн хөгжиж байсан эртний соёл иргэншлийн талаар өргөн мэдлэгийг олж авч тэд ямар түвшинд хүрсэн агуу гайхамшигтай орон байсныг илрүүлнэ. Аккад хэлэн дурдсан Бабил + “Бурханы хаалга” хэмээх нэрээр алдартай агуу Вавилон хотын түүхийг өгүүлсэн хавтанд ойролцоогоор МЭӨ XIII-X зууны түүхийг хамруулан өгүүлсэн бол зарим эх сурвалжууд нь VII зууны үе хүртэл өгүүлсэн зүйл бүлэг олдсон нь Ассирийн Ашурванипалийн хааны 22,000 гаруй цуглуулгийн нэгэн хэсэг болж түүний номын сангийн тууриас хожим илэрсэн байна. Харин эдгээр бүтээлүүдийг нь хамгийн сүүлд дахиж дэлхийн нэгдүгээр дайны дараа олон нийтэд түгэн хүргэсэн агаад дэлхийн хоёрдугаар дайны эцсээр өөр хооронд нь ялган улам нарийн судалж эмхэлсэн байна.

Их Усан үерийн талаар өгүүлсэн хавтан / Гилгамеш хааны шаантаг бичиг / Ассирын Ашурванипал хааны номын сан (МЭӨ VII зууны үе). Их Британы Музей.

Их усан үерийн талаар өгүүлсэн гайхамшигт домгийн өрнөл олон орны эрдэмтэн, шашин судлаачдын сонирхол, маргааны бай болж байсан. Шашны талын судлаачид энэ үйл явдалыг бурханы ирэлттэй холбож үздэг бөгөөд анх эхэлсэн шиг яг тийм дахин шинэчлэлт ялган цэвэрлэх үйл явдал байжээ гэж үздэг. Энэ домог хоёр гол үндсэн бүрдэлээс бүрддэг. Эхний хагас хэсэгт нь, Урук хаан, Иштар хатантай сүйн холбоо үүсгэж байгаа хэсэг. Энкиду бол зэрлэг догшин муу санаат нэгэн дүр бөгөөд Гилгамеш хаанд нэгэн ёсны дайсагнагч этгээд байв. Хааны эргэн тойродн маш олон хүмүүс байсан бөгөөд тэд маш эрс тэс чөлөөт иргэд байв. Энэ үед Гилгамеш болон Энкиду хоёрын дунд анхны тулалдаан болсон агаад үйл явдал маш ээдрээтэй болж эхэлдэг ажээ. 

Нэгэн өдөр Энлилийн бага дүү Энкиду /Могой гэсэн утгатай/ Еватай-Иштар уулзаж түүнд цэцэрлэгийн төвд ургадаг модны жимсийг идэх гэвэл ах нь зөвшөөрдөггүй талаархи өгүүлсэн байна. Энкиду ахтайгаа түүнээс болж мууддаг ажээ /Энэ түүхийн хувилбарууд маш олон/. Үүнээс болж Энкиду сайн муугийн ялгааг танин мэдэх мэдлэгийн модноос идүүлэх талаар сэтгэлдээ ургуулан сэтгэж Еваг идэхийг ятгаж эхэлдэг аж. Энэ явдал нь Евад үр удамаа үлдээх хүчийг өгсөн гэж үздэг бөгөөд Ева Адамыг олж, түүнд энэ модны жимсийг идэж үр удам олох хийгээд хамтдаа бусад олон чадварыг эзэмшсэн байна. Удалгүй Ева жирэмсэлж олон хүүхэд төрүүлсэн ба тэдний бүх хүүхдүүдийн нэр Шумерийн эх хавтанд бичигдсэн нь ийм учиртай ажгуу. Гэтэл Библи сударт өгүүлдэг амийн модны талаархи ойлголт болон мэдлэгийн модны санаа бүр утга агуулгаараа олон зүйлийг шүүрдэн авч мэдэх мэдлэг өгч байна. Ева-Иштарын дүрийг орлох агаад үйлдэл болон драмын өрнөл нь төсөөтэй болох нь ажиглагдлаа. 

Голд нь сахалтай эрийг дүрсэлсэн нь том ээмэгт Хумбаба бөгөөд түүнийг Гилгамеш хаан хөнөөхөөр сэхэх сэлэм сүх-хутгатай Энкиду нарын дүр.

Хоёр дахь хавтанд гилгамеш хаан Енкидугийн үхэлд туйлын харамсаж буй дүр гарах бөгөөд маш холын газар луу мөнхийн амьдралыг өгөх хүн болох Утнапистим хэмээх хүнийг хайн аялалд гарна. Утнапистим бол Их Усан үерээс амь гарч чадсан үхэшгүй мөнх бурхан шинжийг олсон нэгэн аж. 

Улмаар маш олон газар орон, хүмүүсийн нэрийг дурдах бөгөөд хэзээч түүнийг олж аваагүй ч бурханы соёрхолыг авах ерөөлтэй аж. Тийм учир Утнапистимаас тэрээр нууцийг асуухаар зориглоно. Утнапистим нь Гилгамешт 7 өдрийн ухаарал олж авах боломжийг өгдөг бөгөөд тэр хугацаа болвол нууцуудийг хэлж өгөхөөр тохиролцсон аж. Гэвч сорилтыг Гилгамеш биелүүлж чадаагүй аж. Хэдий тийм ч Утнапистим нь хүслээр болгож идэр залуу насыг тааллаар нь болгож өгсөн зэргээр домог өрнөдөг аж...

Гилгамеш хаан Могойн-Энлил хамт

Гилгамеш хааны домог эртний болон орчин цагийн утга зохиолд бүрэн нөлөөлсөн домог агаад Сонгодог Библи сударын эх бүтээл болон дараа үеийн орчуулгын дуулалт утга зохиолд тусгагдаж байсныг олж харж болно. Үүний баримт нь, олон тооны сэдэв бүхий өрнөл сэдэвтэйгээр Библи сударт тааралддаг. Жишээлбэл түрүүн дурдсан Ева болон хорт могойн сэдэв бүхий эхлэл хэсгийн талаархи баримт нь төсөөтэй өрнөл болж харагдана. Диваажингийн цэцэрлэг болон агуу их усан үерийн талаархи бүх сэдэв өөр хооронд салшгүй сүлвээтэй ажгуу. 

Илүү их мэдээллийг: Доорхи линк дээр товшиж орно уу. 

http://www.davidkabraham.com/OldWeb/Beliefs/Education/mythology.htm

- See more at: http://www.ancient-origins.net/myths-legends/myth-gilgamesh-001927#!btDkQS

03.08.14

My Designed works + 3D + Vray + Photoshop + Corel + others

Ёслол-Бугын эвэр, Аргаль

Палеолитын сүүл үеийн магдалений соёлын археологийн хэрэглэгдэхүүн дээр жижиг хэмжээтэй бугын эврүүд газрын гадаргаас их хэмжээгээр гарч ирдэг ба баруун умард Германы Sauerland Karst болон Oeger агуйн (Bleicher, 1993) зарим бугын эврийн зүйлүүдтэй харицуулж жишвэл сонин дүр төрх ажиглагддаг байна. тус газрын зохион байгуулалттай үйлдсэн эврийн овоолог нь Магдалений эрин үеийн бөөгийн шашны зан үйлийн төлөөлөл байх болох бүрэн боломжтой (Bleicher, 1993) гэж гэж цөөнгүй эрдэмтэд санал нийлдэг. Орчин үеийн Скандинавын Сами хүмүүс тус газрыг эртний хүмүүс хийсэн хэмээн мэддэг ажээ (Bleicher, 1993). Уг газраас мөн магдалений үед хамаарах чулуу, ясаар урласан багаж зэвсэг олдсон ба тус нутагт палеолитын сүүл үед буга нүүдэллэж байсан нь хөрсөн доорхи судалгааны хэрэглэгдэхүүнээс мэдэгдсэн. 

Харин Монгол орны өмнөд бүсийн зарим нутагт, мөн умард Монголын цөөнгүй газарт олддог Аргаль, Бугын эврийн зарим зүйл хэлтэрхийг уулын орой хадны эгц өндөрлөг хэсэгт хүндэтгэлтэй тавьж ёсолдог нь мөн үүний нэгэн ижил сэдэв бүхий төсөө буйг анхааран үзхэд буруудах юун.

02.08.14

"АЛТАРГАНА-2014"

Монгол үндэстэн, угсаатны олон мянган жилийн уламжлалт өв соёл гайхамшгийг буухиалан тээгч Буриад зоны урлаг спортын "АЛТАРГАНА-2014" олон улсын наадамд Их Британи-Умард Ирландын нэгдсэн вант улс, ОХУ, БНХАУ, Монгол улсын төр, нийгэм, соёл, урлагийн зүтгэлтнүүд, Буриад зоны элч төлөөлөгч, авьяас билигтэн, эрдэмтэд, судлаачид өргөнөөр оролцлоо.

NATIVE AMERICAN CONNECTION TO 40,000 YEAR OLD HUMAN IN NORTHWEST CHINA

Detailed examination of samples of ancient DNA has revealed the genetic makeup of humans living circa 40,000 years ago in an area near what is now Beijing in China.
International research

An international team of researchers including Svante Pääbo and Qiaomei Fu of the Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology in Leipzig, Germany, have sequenced nuclear and mitochondrial DNA extracted from the leg of an early modern human from Tianyuan Cave near Beijing.

Analyses of DNA recovered from the leg bones showed that the Tianyuan human shared a common origin with present-day Asians and Native Americans. In addition, the researchers found the proportion of Neanderthal and Denisovan-DNA in this early modern human is no higher than in current populations living in this region today.

Humans who looked broadly like present-day people started to appear in the fossil record of Eurasia between 40,000 and 50,000 years ago, however many questions remain about the relationship between these early modern humans and present-day Homo sapiens populations.

The leg bone of the early modern human from Tianyuan Cave was used for the genetic analysis as well as for carbon dating.
© MPI for Evolutionary Anthropology
Oldest DNA recovered from early humans

The researchers were using new techniques that could identify ancient genetic material from an archaeological find even when large quantities of DNA from soil bacteria are present.

They then reconstructed a genetic profile. “This individual lived during an important evolutionary transition when early modern humans, who shared certain features with earlier forms such as Neanderthals, were replacing Neanderthals and Denisovans, who later became extinct”, says Svante Pääbo of the Max Planck Institute, who led the study.

The genetic profile showed this early modern human was related to the ancestors of many present-day Asians and Native Americans but had already diverged genetically from the ancestors of present-day Europeans.

“More analyses of additional early modern humans across Eurasia will further refine our understanding of when and how modern humans spread across Europe and Asia”, says Svante Pääbo.


Researchers carrying out excavation works at the Tianyuan Cave from which the leg bones had been excavated in 2003.
© Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology (IVPP), Beijing

Dienekes Pontikos, who runs the influential Dienekes blog on human population genetics comments that “This is an important finding because some published demographic models had Europeans and East Eurasians diverging as recently as 20 thousand years ago.”

He adds, “It now appears that they did so already at around the time of the Upper Palaeolithic revolution, when unambiguous evidence of modern humans across Eurasia exists.”

Around 40,000 years ago, Neanderthals and Denisovans were being replaced by Homo sapiens and it is these genetic studies of people living at the important crossover period that could help scientists understand when and how this interbreeding took place as well as answering the question of how and when modern humans began their colonisation of the globe.

Parts of the work was carried out in a new laboratory jointly run by the Max Planck Society and the Chinese Academy of Sciences in Beijing.

Source: PNAS/Max-Planck-Gesellschaft, München

Powerful woman of Viking

Reconstructed face of powerful Viking woman.

Сайхан наадаарай нутгийн зон олон минь

2014.07.06

Пазюрик соёл - Southern Siberia/Pazyryk

Southern Siberia/Pazyryk

Пазюрик соёл бол Хүрлийн сүүл үе буюу төмрийн эрин үед хамаарах Алтай болон Сибирийн мөнх сэвдэгт, сэрүүн уур амьсгалд хамаарах бүсээс олдсон археологийн соёл юм. Пазюрик соёл ойролцоор МЭӨ VII-III зууны үед оршин тогтнож байсан Скиф хүмүүсийн төлөөлөл нүүдэлчид ажээ. Антропологийн төхөл нь Европжуу... Эдүгээ энэ соёлын ул мөр Монгол улсын өрнөд хязгаарт хамаарч байдаг. Пазюрик соёлоос маш олон тооны соёлын олдвор, дурсгалууд олдсон бөгөөд муугүй хадгалагдсан мумми бас олдсон. Энэ соёлын онцлог болоод эдлэл хэрэглэл зэрэгт хийсэн анализ судалгаагаар Скиф хэлвэрт соёлын нэг салаа болохыг нотолсон. Пазюрик соёлтой тун төстэй хиргисүүрийн соёлууд бий агаад тэд бүгдийг олдсон газар нутгийн нэрээр нь Башадар, Туэкта, Уландрык, Полосьмак болон Берел гэж нэрлэдэг аж. Еврази дахь эдгээр соёлын бүрдэл нь өөрийн гэсэн нэг онцлогтой хэдийч алс дорнод хэв маяг, нүүдэлчдийн өвөрмөц соёлын харилцан зээлдлэгт орсон байдаг.

Скифүүдтэй тун төстэй эртний овог аймаг бол Пазюрикчууд агаад тэд МЭӨ VI-IV зууны үед Алтай нуруу өөрөөр хэлвэл эдүгээх Казакстан, Хятад, Монгол нутаг дэвсгэр дээр оршин тогтнож байжээ.

... Пазюрик хүмүүс гэж ер нь хэн вэ? Гэсэн алван ёсны асуулт гарах нь зүйн хэрэг бизээ. Энэ талаархи цөөнгүй эрдэмтэд судалгаа хийж дээрхи асуултын хариулт гаргаж ирэхийг зорисон юм. Дэлхий дээр маш олон овог аймгууд нэгэнд газар дээр бус өөр соёлын хамааралтайгаар угсаажилтын онцгой бүрдэл үүтгэн амьдарч байсан нь үнэн бөгөөд энэ төрөл популяци бүхий нийгмийн нэг олдворт эцсийн хариулт гарч ирэх үнэмлэхүй үнэнг батлах баримт нэгэнт гарч иржээ. Тэд буюу Евразийг дамнан нүүдэллэх эртний овгуудийн эдлэж хэрэглэж байсан бүх зүйлс харилцан адилгүй нэг хэвэнд цутгасан гэж хэлэхгүй ч эхлэл цэг гэх онолд Мария Гумбутас зэргийн эрдэмтдийн онолд дүйхүйц Понтик хэв шинжийн буюу Гредотийн дурдсан Скиф ард түмний салаа болох нь үнэмшим.

МУММИ

Толгойлогчийн биеийн шивээс нь гойд тансаг бүрэн дүүрэн шивээсний урлагаар  дүрсэлсэн агаад дүрслэлийн үндсэн сэдэв нь ан, амьтаны хэв маягтай байна. Эдгээр сэдэв бүхий дүрсийн бэлэгдэл шинж нь магадгүй эмчилгээ эсвэл анчин хүмүүсийн амьдралын хэмнэлтэй нэн ойрхон дүрсэлсэн байх бүрэн үндэслэлтэй.

 

Толгойлогчийн шивээст бие, Пазюрик Булш 2

Скифийн толгойлогчийн мумми бол энэ төрлийн олдворт хамаарах гайхалтай  мумми. 1947 онд өмнөд Киев хотын орчимд олсон бөгөөд Сибирийн Пазюрик олдворуудтай тун ижил агаад мумми олдсон газар нутаг цаг агаарийн бүсчлэлт хамаарал онцлогууд нэн төстэй. Энэ үүднээс Скиф, Пазюрик хоёр генетик хамаадал буйг тус бүрд олдсон соёлын тодорхой баримт бүрээс баталдаг. Сонирхолтой нь энэ хоёр соёлын хооронд ялгаа бус амьтны загварт урлагийн өвөрмөц төст зүйл гарч ирсэнд байгаа юм. Язгууртан толгойлогчийн биен дээрхи шивээс нь тун баялаг сэдвийн загвараар мөр, гар, хөл болон түүний цээжний хэсэг бүрт зурсан байхаас гадна мөр, нурууны хэсгийн шивээсүүд гойд анхаарал татдаг. Учир нь эдгээр төрлийн шивээс нь эртний эмчилгээний итгэл үнэмшилд тулгуурласан дүрслэл байж болох бүрэн боломжтой юм. 

Алтайн язгууртаны биен дээрхи шивээс, Пазюрик булш 2 V Зууны үе.

2003 оны дараа гурван мумми олдсон бөгөөд нийт дөрвөн мумми болсон юм. Пазюрик толгойлогч, морь унагч болон мөсөн бүсгүй зэрэг шивээст хүмүүсийн цогцосуудыг эдүгээ Эрмитажийн музейд хадгалж байна. Нийт дөрвөн мумми тусгай хамгаалалттай агуулханд байгаа бөгөөд дөрвөн муммигийн гурав нь Алтайгаас авчирсан даруй судалгааны  эргэлтэнд оруулсан байна. Ялангуяа Пазюрик булшны он цаг нь МЭӨ IV-III жилийн үед хамаарах бөгөөд сонирхолтой нь тус муммийн зарим тэмдэг шивээс сайн харагдахаас гадна арьс нь хүрэн бор өнгөтэй ба улмаар шивээс нь их тод мэдэгдэх шалтгаан болсон бизээ. Шивээс бүр танин мэдэхүйн сонирхолтой мэдээлэл болсон. Цааш нарийвчлан инфра хэт улаан туяаны аргаар гурван мумми тус бүрийн шивээсийг илүү тод гаргаж чадсан.

Пазюрик хивс дээрхи дүрслэл. Эвэртэн домгийн Грифон дүр.

 Жишээлвэл: Скиф Сибирийн адгууслаг хэвт соёл хэмээх нарийн тансаг урласан амьтны загварчлалт зэрэг соёлын хүрэл болон өнгөт төмөрлөг бүхий зүйлс цөөнгүй газраас олдсоор байгаагаас тэд бүгдийг бүтээх урлаг, сэтгэмж нь дан ганц эх үүтгэлтэй бус олон зүйл соёлын хамаадлаас бүрдэж бий болсоныг батлах шиг. Магадгүй энэ онцлог нь Бөөгийн уламжлал болоод дорно зүгийн бэлгэдэл зүйн нөлөөнд хүчтэй орсонтой холвоотой байж болох аж.

The List of Pazyryk culture's remains. Which are located in south Sibir. We can see further more looking for many articles on Google search system and if you would love to get some articles, I will send to your Email address. Contact with us on this link of my Email (mr.batchuluun@gmail.com) Thanks for reading my blog. 

	Drawing of section of Pazyryk Barrow no. 5. 252-238 BCE. Rudenko 1953, p. 33, fig. 11; Rudenko 1970, p. 20, fig. 6.
	Sarcophagus in reconstruction of burial chamber. Pazyryk, Altai, Barrow no. 5. 252-238 BCE. Rudenko 1953, pl. XV; Rudenko 1970, pls. 29, 30.
	Mummified body of a man. Pazyryk Barrow no. 5. 252-238 BCE. Rudenko 1953, p. 329, fig. 188, p. 331, fig. 189, pl. XVIII/3; Rudenko 1970, pls. 44d, 45, 46.
	Mummified head of a man. Pazyryk barrow no. 2, 300-290 BCE, excavated in 1947-1948. 60x28 cm. Pub.: Rudenko 1953, pl. XVIII, figs. 1, 2; p. 65; Rudenko 1970, p. 44A; pp. 46-47.
	Tattooed skin of right arm of man, showing various monsters. Pazyryk barrow no. 2, 300-290 BCE. Pub.: Rudenko 1953, p. 139, 298-302, 309-315; Rudenko 1970, pp. 111, 251-253, 260-266; Scythian 1969, cat. no. 52; Rudenko 1968, fig. 10, p. 24. Hermitage website.
	Wooden headdress with pigtail. Pazyryk barrow no. 5. 252-238 BCE. Pub.: Rudenko 1953, p, 123; pl. XXVI/2; Rudenko 1970, pp. 97-98; pl. 66a.
	Woman's boot. Pazyryk barrow no. 2, 300-290 BCE. Leather, textile, tin (or pewter), gold, pyrites. H. 36 cm. Inv. no. 1681/218. Pub.: Rudenko 1953, pp. 118-121; pl. XXV/2; Rudenko 1970, pp. 93-97; pl. 64; From the Lands, cat. no. 125.
	Women's footwear. Pazyryk barrow no. 2, 300-290 BCE. H. of fur-trimmed boot, 25 cm. Pub.: Rudenko 1953, pp. 118-121; pl. XCIII/3, XCVI/4; Rudenko 1970, pp. 93-97; 152C, 155D.
	Table with carved lion legs. Pazyryk, Altai, Barrow no. 2, 300-290 BCE. Rudenko 1953, pls. XIX, XX; Rudenko 1970, pls. 50-51.
	Man's head-dress. Pazyryk barrow no. 3, 299-260 BCE. Felt, leather, gold. Pub.: Rudenko 1953, p. 113-115; pl. XCVI/2; Rudenko 1970, p. 90-91; pl. 155B.
	Spherical vessel and stand. Pazyryk barrow no. 2, 300-290 BCE, excavated 1947. Birch, with horn handle and felt stand. H.15.3 cm.; diameter of base 18 cm. Inv. No. 1684/47, 48. Pub.: Rudenko, 1953, pl. XXI/1; Rudenko 1970, pl. 54/A; Golden Deer, cat. no. 193, p. 268.
	Mallet. Pazyryk, Altai, Barrow no. 2, 300-290 BCE. Antler. Rudenko 1953, pl. LXXIII/8; Rudenko 1970, pl. 125/G.
	Drum. Pazyryk, Altai, 3rd c. BCE.
	Musical instrument analogous to a harp. Pazyryk, Altai, Barrow no. 2, 300-290 BCE. Rudenko 1953, pl. LXXXVI/1; Rudenko 1970, pl. 146.
	Drawing of felt applique decoration for carpet or wall hanging, depicting sphynx ("stag-demon") and fantastic bird. Pazyryk barrow no. 5, 252-238 BCE, excavated 1949. Preserved piece 110x80cm. Inv. 1687/1. Rudenko 1953, pp. 321-323; pl. CXIV; Rudenko 1970, pp. 274-276; pl. 173; Rudenko 1968, pp. 66-68, 63 (fig. 51); Golden Deer, cat. no. 196, pp. 272-273. Cf. another carpet in similar technique on Hermitage website.
	Fragment of applique decoration for carpet or wall hanging, depicting bird. Pazyryk barrow no. 5, 252-238 BCE. Felt. Pub.: Rudenko 1953, pl. XC; Rudenko 1970, pl. 149; Golden Deer, p. 273.
	Drawing reconstructing “tent” and wall hanging of Pazyryk Barrow no. 5, 252-238 BCE. Cf. Rudenko 1953, pls. LXXXVIII, XCV; Rudenko 1970, pls. 147, 154.
	Pile carpet. Pazyryk barrow no. 5, 252-238 BCE. Wool. 183 x 200 cm. Pub.: Rudenko 1953, pp. 351-356; pl. CXV-CXVI; Rudenko 1968, Ch. 2; Rudenko 1970, pp. 298-304; pl. 174-175; Opie, Tribal Rugs, Ch. 3; Hermitage website.
	Carriage (reconstructed from dismantled pieces). Pazyryk barrow 5, 252-238 BCE. Wheel diameter 150 cm.; axle length 3.1 m. Pub.: Rudenko 1953, pp. 232-235; Rudenko 1970, pp. 189-193, pl. 129, 131; Hermitage website, view 1, view 2.
	Swan, decoration on felt rug of carriage. Pazyryk barrow no. 5, 252-238 BCE, excavated 1949. Felt, L. 35 cm. Inv. no. 1687/262. Pub.: Rudenko 1968, fig. 77, p. 86; From the Lands, cat. no. 118, color pl. 25; cf. Rudenko 1953, pl. CVIII; Rudenko 1970, pl. 166; Hermitage website.
	Carved finial (crest) of unknown object. Pazyryk barrow no. 2, 300-290 BCE. Wood, leather. H. 35 cm. Inv. no. 1684/170. Pub.: Rudenko 1953, pl. LXXXIII; Rudenko 1970, pl. 141; Scythian 1969, cat. no. 47; Charrière no. 358; From the Lands, cat. no. 133.
	Horse tails wrapped in gold foil. Pazyryk, Altai, 2nd Bashadar barrow (?), 6th or 5th c. BCE (date uncertain, but earlier than other Pazyryk graves).
	Reconstruction of saddle decoration Pazyryk, Bashadar Barrow, Altai, 6th or 5th c. BCE (date uncertain, but earlier than other Pazyryk graves), excavated 1950. Wooden vulture ornament to right, H.14.5 cm. Inv. no. 1793/347. Pub.: Rudenko 1960, fig. 145d, p. 286; From the Lands, cat. no. 111; wooden ornament to left, Rudenko 1968, fig. 18, p. 29.
	Bird-shaped ornament covered in gold foil.
	Bridle. Pazyryk, 2nd Badashar barrow,6th or 5th c. BCE (date uncertain, but earlier than other Pazyryk graves). Leather, with bronze and gold decoration. Pub.: Rudenko 1960, pl. XXXV.
	Reins and chest strap for saddle (separate pieces). Wood, gold foil. Pazyryk, Altai, 2nd Bashadar barrow, 6th or 5th c. BCE (date uncertain, but earlier than other Pazyryk graves). Rudenko 1960, pls. XLIII-XLVI.
	Fragment of saddle-cloth hanging depicting tiger. Pazyryk, 2nd Bashadar barrow, 6th or 5th c. BCE (date uncertain, but earlier than other Pazyryk graves). Felt. Pub.: Rudenko 1960, pl. CXXII.
	Decorations for saddle hanging, forming image of tiger head. Pazyryk, Altai, 2nd Bashadar barrow, 6th or 5th c. BCE (date uncertain, but earlier than other Pazyryk graves). Wood, covered with gold foil; originally attached to red felt. Rudenko 1960, pl. CXVI.
	Decoration with rams' heads for front bow of a saddle. Pazyryk, 2nd Bashadar barrow, 6th or 5th c. BCE (date uncertain, but earlier than other Pazyryk graves). Wood, decorated with gold leaf and sewn on red felt. Pub.: Rudenko 1960, pl. CXVI/2.
	Reconstruction drawing of horse with harness. Pazyryk, Altai, Barrow no. 1, 305-288 BCE, second riding outfit.
	Decorative hangings for saddle blankets. Pazyryk, Altai, Barrow no. 1, 305-288 BCE The first set from Barrow no. 1 (second riding outfit) depicts a ram’s head seized by a fish. Rudenko 1953, p. 285, fig. 167; Rudenko 1970, pl. 47.
	Saddle cover depicting gryphon attacking a mountain goat. 2nd riding outfit, Pazyryk barrow no. 1, 305-288 BCE, excavated 1929. Felt, leather, fur, hair and gold, L. 119 cm. Inv. no. 1295/150. Pub.: Rudenko 1953, pl. LXXVII, CXI, CXII; Rudenko 1968, ill. 13, p. 27; Rudenko 1970, pl. 135, 170-171; From the Lands, cat. no. 112, pl. 24; Scythian 1969, p. 9; cat. no. 45; Hermitage website.
	Boars’ teeth, decoration for horse harness. Pazyryk, Altai, 2nd Bashadar barrow (?), 6th or 5th c. BCE (date uncertain, but earlier than other Pazyryk graves). Cf. Rudenko 1960, pl. XX/1-3.
	Horse head-dress (drawing). Pazyryk, Altai, Barrow no. 1, 305-288 BCE. Rudenko 1953, p. 220, fig. 134; Rudenko 1970, pl. 122/A.
	Horse head-dress. Crest in form of mountain goat with bird sitting on it. Pazyryk, Altai, Barrow no. 2, 300-290 BCE. Rudenko 1953, p. 223, fig. 137; Rudenko 1970, pl. 122/B
	Horse mask in form of deer antlers. 5th riding outfit, Pazyryk barrow no. 1, 305-288 BCE. Pub.: Rudenko 1953, pp. 214, 219; pl. LXXI/1; Rudenko 1970, p. 179; pl. 119; Charrière, fig. 266.
	“Ibex horn” for horse mask. Wood, covered in gold and silver foil. Pazyryk, Altai, 2nd Bashadar barrow, 6th or 5th c. BCE (date uncertain, but earlier than other Pazyryk graves). Rudenko 1960, pl. XXXVIII.
	Model of horse head wearing bridle. Pazyryk, Altai, Barrow no. 1, 305-288 BCE, first riding outfit. Rudenko 1953, pl. XXXI; Rudenko 1970, pl. 79A.
	Bridle. Pazyryk, Altai, Barrow no. 1, 305-288 BCE, 5th riding outfit. Rudenko 1953, pl. XXXVI; Rudenko 1970, pl. 84.
	Horse bridle; detail pendant carved in paired deer. Pazyryk, Alrai, Barrow no. 1, 305-288 BCE. 8th riding outfit, wood, leather. Pub.: Rudenko 1953, pl. XL, XLI; Rudenko 1970, pl. 88, 89; Scythian 1969, cat. no. 44; cf. Charrière, nos. 263, 268.
	Saddle blanket, hangings with lion heads and chest harness decoration. Pazyryk, Altai, Barrow no. 1, 305-288 BCE Rudenko 1953, p. 283, fig. 166, pl. CXII; Rudenko 1970, pls. 48, 172.
	Bridle, possibly for draught horse. Pazyryk, Altai, Barrow 5, 252-238 BCE. Leather, wood, gold. Pub.: Rudenko 1953, pl. LXX/1-2; Rudenko 1970, pl. 118/A-B.
	Bridle ornaments including “ibex horns”. Pazyryk, Altai, 1st Tuekta barrow, 430-420 BCE. Rudenko 1960, pl. LXX.
	Decorative disk for forehead of bridle. Pazyryk, Altai, 1st Tuekta barrow, 430-420 BCE. Rudenko 1960, pl. CI/1.
	Covering for felt saddle-cloth, Chinese origin. Pazyryk, Altai, Barrow 5, 252-238 BCE, fifth riding outfit. Embroidered silk. Rudenko 1953, pp. 214-218, figs. 129-132, pl. CXVIII; Rudenko 1970, pp. 174-178, pl. 178.
	Covering for felt saddle-cloth (shabrack), probably of middle-eastern origin. Pazyryk, Altai, Barrow no. 5, 252-238 BCE. 1st riding outfit, Fine wool. W. min. 60 cm. Pub.: Rudenko 1953, p. 207; pl. CXVII; Rudenko 1968, pp. 73-79; Rudenko 1970, p. 168; pl. 177.
	Saddle-blanket (shabrack). Pazyryk, Altai, Barrow no. 5, 252-238 BCE. 2nd riding outfit, felt. 70 x 236 cm. Pub.: Rudenko 1953, p. 208; pl. CI; Rudenko 1970, p. 169; pl. 160; Charrière, fig. 120.
	Saddle blanket (shabrack). Pazyryk, Altai, Barrow no. 5, 252-238 BCE. 4th riding outfit, felt. 65 x 233 cm. Pub.: Rudenko 1953, p. 210; pl. CIII; Rudenko 1970, p. 173; pl. 162.
	Saddle cover but with various decorative hangings not shown. Pazyryk, Altai, Barrow no. 5, 252-238 BCE. 5th riding outfit. Pub.: Rudenko 1953, pp. 210-218, esp. fig. 128; Rudenko 1970, pp. 172-177, esp. fig. 88. Individual parts of decoration shown in separate plates.
	Bridle and stag decoration of horse head. Pazyryk, Altai, Barrow no. 5, 252-238 BCE. 5th riding outfit. Pub.: Rudenko 1953, pp. 210-212; fig. 127, pls. LXVIII, LXIX, LXXI; Rudenko 1970, pp. 171-174; fig. 87, pls. pls. 116, 117, 121C-D.
	Map showing cultural boundaries and connections of Pazyryk nomads.
	Mirrors. On left, mirror [7th-4th c. BCE], 8th-7th c. BCE, excavated Ust'-Bukhtarma, Altai Mountains. Bronze. Dia.13.5 cm. Inv. no.GE 1122/54. Pub.: Golden Deer, no. 169, p. 248.
	"Cup" with ibex. "Tatar" culture, 6th-3rd c. BCE "Tatar" culture, 6th-3rd c. BCE. Bronze,
	Deer ornaments. Tatar culture, 6-3 c. BCE, middle Enisei region. Bronze.
	Petroglyph of hunter with bow. 6th-3rd c. BCE Gora Oglakhti, Krasnoiarsk krai.
	Fragment of bridle which lacked iron bit. Zabaikal region, tomb 5., S. Saiantui. Bone.
	Cauldron. Minusinsk Basin. Bronze.

2014.07.05