Sponsered

Sunday, December 23, 2012

Эдгээр нь Хүннү, Дунху, Усунь, Динлин болон Юэжи аймгийн холбоо нар юм. Хожмоо тэдний зүүн гарт Түнгүс гарбалтай олон тооны бүлэглэл нэгдэл гарч ирсэн хэдийч төв Азийг хэн ноёрхохын төлөө тэмцэл чухамхүү эдгээр дөрөв, таван том аймгийн холбооны хооронд өрнөсөн юм.

Эртний түүх
Хятад сурвалжид янз бүрийн нэрээр тэмдэглэгдсэн Төв азийн эртний нүүдэлчдээс тав зургаан том улс төрийн нэгдэл, бүлэглэл тодрон гарч аймагийн холбоо байгуулан энэ бүс нутагт нёрхохын төлөө өрсөлдөн тэмцэлдэж эхэлжээ. Эдгээр нь Хүннү, Дунху, Усунь, Динлин болон Юэжи аймгийн холбоо нар юм. Хожмоо тэдний зүүн гарт Түнгүс гарбалтай олон тооны бүлэглэл нэгдэл гарч ирсэн хэдийч төв Азийг хэн ноёрхохын төлөө тэмцэл чухамхүү эдгээр дөрөв, таван том аймгийн холбооны хооронд өрнөсөн юм. Дээрхи аймагийн холбоодын аль нь түрүүлж төр улсаа байгуулан, нүүдэлчдийн дунд тэргүүлэх нь тэдний цаашдын хувь заяанд ихээр нөлөөлөх тийм сонголтын цаг үед хүрч ирсэн байлаа. Түүх судлалын эдүгээ үеийн түвшинд , дээр дурдсан нүүдэлчдийг угсаа гарбалын хувьд Дунхуг Монгол угсааны Сяньби, Ухуань, Жоужан, Тогон, Муюн, Хятаны өвөг дээдэс гэдэгтэй дийлэнхи эртний судлаачид санал үл зөрж нэгдсэн бол Хүннүг Монгол, Түрэг гарбалтай хэмээн олон тооны эрдэмтэд судалгааныхаа сэдэв болгон маргалдсаар мөн, эсвэл биш гэсэн үзэл дээр эдүгээ үед байсаар л байна. Харин Хятад сурвалжид МЭӨ V зууны үеэс бүр тодорхой бичих болсон Юэжи нар Иран гарбалтай гэдгийг ихэнх судлаачид хүлээн зөвшөөрдөг.
12.23.12

Tuesday, December 4, 2012

Lullaby









ГЕНЕТИК

Балти орчмын хүн амын генетик хувьсахуй
Ази хэв маягын зарим генийн тэмдэгүүдтэй холигдсон умард Европын төлөөлөл бүхий генийн тэмдэг (улбар шар K=3). Тус загварчлал дээр дорнод Европын төлөөлөл болох Финчүүд илүү ноёрхох маягтайгаар (FIE) үзэгдэх ба бусад төрөл төст тэмдэгүүд цөөн харагдаж байна. Түүнчлэн Шведүүдийн зарим хэсэг нь цөөн хувьтайгаар дээрхи ижил төст тэмдэгүүдтэй холигдсон байдалтай гарчээ.

 Өөрөөр хэлбэл, дээрхи тэмдэгүүдийн нийлбэрт Британи болон баруун Африкийн төлөөлөл болох холимог хэв шинжүүд үүнд харагдаж байгаа юм (шар). Финчүүд нь тус зургийн цөөнгүй хэсэгт тодорч байхад, Шведүүдээр төлөөлсөн улаан өнгийн К-4 нь бусдаас давуу байдалтай гарчээ. 

Энэ график үзүүлэлтээр бол нилээд бууралттайгаар К-5 дээр гарсан бол нь өрнөд болон дорнод Финчүүдийг ногоон улаанаар тус тус холигдсон байдалтай судалгаагаар гарсан болно.
тус газар зүйн зураг дээр Ү хромосомийн судалгаагаар гаргаж ирсэн R1a1 хаплогруппийн ерөнхий үзүүлэлт бусдаас нилээд давамгай байдалтайгаар зарим хэсэгт харагдаж байна. 

Эх сурвалж: Tuuli Lappalainen, Human genetic variation in the Baltic Sea region: Features of population history and natural selection, doctoral dissertation, Helsinki 2009



ABSTRACT

Tuuli Lappalainen
In this thesis, the genetic variation of human populations from the Baltic Sea region was studied in order to elucidate population history as well as evolutionary adaptation in this region. The study provided novel understanding of how the complex population level processes of migration, genetic drift, and natural selection have shaped genetic variation in North European populations. Results from genome-wide, mitochondrial DNA and Y-chromosomal analyses suggested that the genetic background of the populations of the Baltic Sea region lies predominantly in Continental Europe, which is consistent with earlier studies and archaeological evidence. The late settlement of Fennoscandia after the Ice Age and the subsequent small population size have led to pronounced genetic drift, especially in Finland and Karelia but also in Sweden, evident especially in genome-wide and Ychromosomal analyses. Consequently, these populations show striking genetic differentiation, as opposed to much more homogeneous pattern of variation in Central European populations. Additionally, the eastern side of the Baltic Sea was observed to have experienced eastern influence in the genome-wide data as well as in mitochondrial DNA and Y-chromosomal variation – consistent with linguistic connections. However, Slavic influence in the Baltic Sea populations appears minor on genetic level. While the genetic diversity of the Finnish population overall was low, genomewide and Y-chromosomal results showed pronounced regional differences. The genetic distance between Western and Eastern Finland was larger than for many geographically distant population pairs, and provinces also showed genetic differences. This is probably mainly due to the late settlement of Eastern Finland and local isolation, although differences in ancestral migration waves may contribute to this, too. In contrast, mitochondrial DNA and Y-chromosomal analyses of the contemporary Swedish population revealed a much less pronounced population structure and a fusion of the traces of ancient admixture, genetic drift, and recent immigration. Genome-wide datasets also provide a resource for studying the adaptive evolution of human populations. This study revealed tens of loci with strong signs of recent positive selection in Northern Europe. These results provide interesting targets for future research on evolutionary adaptation, and may be important for understanding the background of disease-causing variants in human populations.

by https://www.doria.fi/bitstream/handle/10024/44624/humangen.pdf?sequence=1


Monday, December 3, 2012

Түүхийн сурвалжууд болон археологийн баримтууд нь Курганы соёлын хэд зууны туршид Хар тэнгисийн хойд талаас Дундад Ази, Дотоод Азийг холвон оршиж, Ази-Европын хооронд нүүдэллэн амьдарч байсаныг баталдаг. Курганы соёлынхон нь Индо-еЕвропын хооронд нүүдэллэн амьдарч байсаныг баталдаг. Курганы соёлынхон нь Индо-Европ хэлтэй байсан хэмээн таамагладаг ба генийн хувьд R1a1 хаплогрупп хамаарч байна. Тиймээс R1a1 группыг Индо-Европынхны ген хэмээн тодорхойлж ирсэн юм.



Зүүн монголын Хүннүгийн булшнаас олдсон хүний ясны генийн шинжилгээ

Монгол улсын Хэнтий аймагийн Баян Адрага сумын Дуурлиг нарсанд орших булшнуудад олдсон хүннү хүний ясанд хийсэн судалгааг өмнөд Солонгос улсын судлаач Ким Ги-жон, Гён-юун-ны хийсэн шинжилгээг эш баримт болгон авлаа.

Энэ нь эхийн талаас удамшдаг метохондр ДНХ mtDNA, эцгийн талаас удамшдаг У хоромсом У-SNP, хоёр талын аль алинаас удамшдаг гени STR-ийн хаплогруппыг тогтоох цогц шинжилгээ болсон бөгөөд шинжилгээний үр дүнд Монголын зүүн хойд бүс нутгын Хүннүгийн булшнаас илэрсэн хүний яснаас анх удаа R1a1 хаплогруппыг илрүүлэв.

МNX3 дугаартай дээжийн mtDNA хаплогрупп нь U2e1 дэд группт хамаарч байсан ба Y-SNP хаплогрупп нь R1a1 дэд группт хамаарч байв. R1a нь Евродын хамгийн элвэг тохиолддог хаплогрупп юм. Энэ группын нягтрал нь Хойд Европоос Өмнөд Еврод тийш багасах ба Дундад Азиас Өмнөд Ази руу явах тусам сийрэгждэг ажээ. Балба болон Энэтхэгийн R1a1 группийн тархалт нь Дундад-Азиас нүүдэлсэн Индо-Европчуудтайхамааралтай гэдэг. MtDNA хаплогруп болох U2e нь голчлон Дундад Азийн хүн амаас илэрдэг байна. Энэ групп Туркменистан, Тажикстан, Пакистан, Казак үндэстний дунд их өндөр үзүүлэлттэй ажээ.
 U2e групп нь харин баруун Европчуудын дунд 1 хувь л тохиолдсон байна. Үүний гарал болох U2 групп нь U2e болон U2i гэсэн жижиг групп болон хуваагддаг. U2i дэд групп нь Энэтхэгийн уугуул хаплогрупп юм. U2e дэд групп нь Энэтхэгт тохиолддог боловч кастын дунд, тэр дундаа дээд кастынханы дунд илүү тархжээ. 
Курган хэмээх чулуун дарааст булшнуудыг үлдээгчид нь Ижил мөрний хээр талын нүүдэлчин ард түмэн бөгөөд МЭӨ 5000 жилээс МЭӨ 2000 жилийн үед Европт нэвтэрсэн байна. Курганыг үлдээгчдийн дайралт нь Индо-Еврод хэлийг тархаасан юм. Курганы соёл нь хэд хэдэн соёлд хуваагдаж хөгжсөн ажээ. Түүхийн сурвалжууд  болон археологийн баримтууд нь Курганы соёлын хэд зууны туршид Хар тэгисийн хойд талаас Дундад Ази, Дотоод Азийг холвон оршиж, Ази-Европын хооронд нүүдэллэн амьдарч байсаныг баталдаг. Курганы соёлынхон нь Индо-еЕвропын хооронд нүүдэллэн амьдарч байсаныг баталдаг. Курганы соёлынхон нь Индо-Европ хэлтэй байсан хэмээн таамагладаг ба генийн хувьд R1a1 хаплогрупп хамаарч байна. Тиймээс R1a1 группыг Индо-Европынхны ген хэмээн тодорхойлж ирсэн юм.
R1a дэд групп нь Германы хээт савны соёл болох Еулау Eulau соёлынхноосч илэрсэн байжээ. R1a1 дэд групп нь Андранов, Карасук, Тагар, Таштыкийн соёлд  хамаарах Төв Сибирийн зүүн өмнөд нутаг Красноярскийн бүс нутгаас ихэвчлэн илэрдэг ажээ.
Тиймээс тус шинжилгээнд хамрагдсан MNX3 дугаартай дээжийн ген нь зүүн Азитай холбооогүй болох нь тодорхой ажиглагдана. Уг хүний яснч MtDNA  хаплогрупп хамаарч буй U группын талаархи судалгаанууд байдаг.

Жишээлбэл: Хятадаас олдсон 1400 жилийн өмнө холбогдох U5, Монголоос олдсон 2000 жилийн өмнөх U2 генийг дурдаж болно. Монголын Эгийн голоос олдсон дээжийн MtDNA хаплогруппыг тогтоох шинжилгээ нь зөвхөн HVI группыг л судалсан цогц биш шинжилгээ юм. Түүнчлэн Эгийн голын ясны дээжүүдээс 11 хувь нь Европын хаплогрупп хэмээн дурдсан хэрнээ дараа нь хийгдсэн шинжилгээнээс  эдгээрт R1a1 группын генийг агуулсан дээж нэгч гараагүй байна. Ерөнхийдөө Хүннүгийн булшнаас хараажаар европойд төрхтэй хүний яснууд илэрдэг боловч тэдгээрээс R1a1 буюу Индо-Европхүн байжээ гэдгийг батлах генетикийн судалгаа байна. R1a групп нь хэл болон газар нутгийн огт хамааралгүйгээр орчин үеийн Брахман хүмүүсээс маш их илэрдэг тул R1a группийг уг хүмүүсийн уугуул хаплогупп хэмээн үздэг. Figure 1
Сүүлийн үеийн судалгаанаас Y хромосомийн хаплогрупп R1a-ийн гарлыг Энэтхэгийн хойд нутаг хэмээн үзэх хандлага ажиглагдах болсон. R1a1 хаплогруппыг сүүлийн үеийн судалгаагаар Энэтхэгийн дээд кастын Брахманчуудын ген хэмээн үзэж байна. Нөгөө талаас энэ нь R1a-ээс эхтэй R1a1 хаплогрупп нь дээд кастын Брахманчуудын дунд өндөр хувьтай байгаа нь Индо-Европ хэлтнүүд баруун хойд талаас Энэтхэг хүний ген нь хүрлийн үеээс Хар тэнгисийн нутгаас нүүдэллсэн болохыг батлахын зэрэгцээ Энэтхэгийн Брахманчуудтай ижил Ү хромосомтой байна. Хүннүчүүдийн нэг хэсэг  Индо-Европчууд болон Скифүүдтэй хил залган оршиж, Торгоны зам явж байсан Хятадын баруун хойд нутгийн захирсан ба өмнө Төв Сибирийн өмнөд хэсгийг ч мэдэлдээн байлгаж байсан юм. Тиймээс BNX 3 дээж болох баруун еврази гарлын эрэгтэй нь баруун Сибирийн  гарвалтай Скиф, эсвэл баруун хойд Сибирээс гаралтай Курганы соёлыг үлдээгч байж болох юм.
Ногооноор дүрсэлсэн нь Индо Европ соёлын тархалт


MNX2 болон MNX4 дээжүүд нь MtDNA-н хувьд D4 хаплогруппт хамаарна. D дэд групп нь Туркменстан Quintana-Murci et al., 2004 болон Зүүн хойд Азид илүү тархсан хаплогруппын нэг юм. 
С группийн тархалт нь зүүн хойд Азид их өндөр байна. Буриадуудын дунд хамгийн өндөр тохиолдох нь С3 бөгөөд энэ хаплогрупп Монголчууд болон Эвенкчүүдийн дунд ч өндөр тохиолдоно. 
Эхийн талаас удамшдаг MtDNA ген болон эцгийн талаас удамшдаг ген Ү-SNP-ийн хаплогруппууд нь хоорондоо огт хамааралгүй байгаа нь 3 дээжийн хооронд шууд хамаарал, садан төрлийн хэлхээ байхгүйг илтгэнэ. Түүнчлэн MNX4 болон  MNX2 дээжнүүд хоёул MtDNA хувьд D4 группт хамаарах хэдийч NP 16.311-ийн байрлала нь өөр байв. NP 16.311 y, he.nj;gu “hotspot”  юм. DNA-VIEW-ийг ашиглан эх, эцгийн аль алинаас удамшдаг хромосомийн шинжилгээ STR-ийг хийхэд 3 дээжний хооронд цусан төрлийн ямар нэгэн холбоо байхгүй гарсан. Тус шинжилгээнд ашигласан “kit” нь эвдэрсэн ДНХ-н шинжилгээнд тохирсон болохоор өөр кит болох AmpFI/STR profiler Plus Kit болон өөр 5 ДНХ-тэй ижил юм. Эртний курганы соёлын олдворууд, Эгийн голын болон өнөөгийн Монголчуудтай генийн сангаас тус судалгаанд хамрагдсан дээжүүдтэй ижил генийг илрүүлж чадаагүй юм. Дүгнэж хэлэхэд, 2000 жилийн настай зүүн хойд азийн Монголын 3 Хүннү булшнаас олдсон хүний ясны дээжид эцгийн талаас болон эхийн талаас, мөн энэ хоёрын аль алинаас хамааралтай генийг тогтоох задлан шинжилгээ хийв.

 Үр дүнд нь эцгийн талаас удамшсан R1a1, эхийн талаас удамшсан U2e1 гентэй Индо-Европ хүн эртний Монгол нутагт, Хүннүгийн эзэнт гүрэнд оршин сууж байсаныг анх удаа илрүүлж чадлаа. Түүнээс гадна STR шинжилгээнд тулгуурлан уг махбодв Зүүн Азиас гаралтай биш бөгөөд Энэтхэгийн дээд Кастын орчин үеийн хүмзүүстэй их ойр болохыг тогштоосон юм. Энэ хүний гарал нь Байгаль нуурын орчим болон Скифийн нутаг байх үндэстэй. Булшинд дагалдуулсан олдвор эд зүйлс нь Хүннүгийн нутгаас илэрсэн баруун Еврази гаралтай эрэгтэй нь тус эзэнт гүрний хүн ам олон үндэстнээс бүрдсэн байсаныг жишээ ч байж болох юм. [1]  

[1] Дуурлиг нарсны Хүннү булш УБ 2011. Боть 1. Тал 311-113

Нүүдэлчдийн өвөрмөц ген. Энэ төрлийн генийн шинж бүхий давтамжууд хүний түүхийн олон мянган жилийн уртаас урт цаг хугацааг хамаарч чаддаг байна. Харин өвөг нүүдэлчид Африк тивээс 200,000 жилийн тэртэйх үеээс нүүдэллэсэн байна. Энэ бол хүн үүссэн цагаас хойших хоёр дахь гэж хэлж болмоор нүүдэл юм. Улмаар цусан дахь гений өвөрмөц шинжийг хадгалсан эртний хүний нүүдэл дэлхийн түүхэнд хаа сайгүй тархаж эхэлсэн байна. Үүнийг агуу их нүүдэл гэж нэрлэдэг билээ.



Нүүдэлчдийн мутац
Нүүдэлчдийн өвөрмөц ген. Энэ төрлийн генийн шинж бүхий давтамжууд хүний түүхийн олон мянган жилийн уртаас урт цаг хугацааг хамаарч чаддаг байна. Харин өвөг нүүдэлчид Африк тивээс 200,000 жилийн тэртээх үеэс нүүдэллэсэн байна. Энэ бол хүн үүссэн цагаас хойших хоёр дахь гэж хэлж болмоор нүүдэл юм. Улмаар цусан дахь гений өвөрмөц шинжийг хадгалсан эртний хүний нүүдэл дэлхийн түүхэнд хаа сайгүй тархаж эхэлсэн байна. Үүнийг агуу их нүүдэл гэж нэрлэдэг билээ.


Нээсэн түүх ба цусны онцлог. Цусны АВО бүлгийн системийг Австрийн эрдэмтэн Карл Ландштейнер 1900 онд цусны гурван өөр хэлбэрээр нээсэн. Тэрээр энэ нээлтээрээ 1930 онд Нобелийн шагналыг Анагаах ухааны чиглэлээр хүртсэн байна. 1900 оны дараагийн арван жил буюу 1910 онд Чехийн цусны ийлдэс судлаач Жан Жански хүний цусыг дөрвөн бүлэгт хуваан ангилсан боловч түүний логик холбоо харилцааны талаарх судалгаа бусдад хүрэх  баримт төдийлөн сайн бус учир шинжлэх ухаанд дэмжигдэж эс чаджээ. Харин Карл Ландштейнер-ийн шинжлэх ухааны ертөнцөд авчирсан гол онолын баримтлал дэмжигдэж улмаар  Жан Жански–ийн эрдмийн ажил төдийлөн дэмжигдэлгүй үлдсэн байна. Хэдий тийм  хэдий ч Жан Жанск–ийн ангилал эдүгээ үед зарим улсуудад ашиглагддаг байна.

Ландштейнер цусны А, В, О бүлгийг нээж, 1903 онд Алфред Бон Декастелло, Адриано Стурли нар цусны 4 дэх бүлэг буюу АВ–г гаргаж ирсэн байдаг. Людбик Хизерфелд, Дунгерн нар 1910 –11 оны хооронд цусны АВО бүлэг удамших онцлогийг нээсэн. Улмаар 1924 онд Феликс Берштейн цусны бүлгийн удамшил нь нэг локус дээр байрласан олон аллелиас бүрддэгийг шинжлэх ухаанчаар нарийвчлан тогтоожээ.
Үүнээс гадна цусны эрчимтэй судалгаа ахиц гарч маш олон янзын антиген, антибиетүүд байдаг болохыг нээж тэдэн дээр үндэслэн цусыг өөр өөр бүлэг болгон ангилж тодорхойлоход хүрсэн гэдэг. Нийт цусыг 43 янзаар бүлэг болгон ангилсан байдгаас заримыг нь дурдвал:
АВО систем, Резус систем, Келлийн систем, Киддын систем, Даффийн систем, MNSs тогтолцоо гэх мэт.


Эдгээрээс АВО систем буюу манайд нэрлэж заншснаар цусыг 1-ээс 4 хүртэл бүлэглэж ангилдаг систем нь дэлхийд ихэнх оронд ашиглагдаж байна. Энэхүү тогтолцоогоор бол цусыг дараах байдлаар бүлэг тус бүр болгодог.
Антигенууд: А, В; Антибиетүүд : альфа, бета.
Удамших явц: IA гэсэн генийн нөлөөгөөр А уураг нийлэгждэг, IB гэсэн ген нь В гэсэн уургийг, i нь уураг нийлэгжин удамших үйлдэл өгдөггүй.
I буюу О, /ОО/ цусны бүлэг. Генийн хэлбэр нь ii. Энэ бүлгийн цусны улаан эс буюу эритроцитүүд дээр нь антиген байдаггүй, харин цусны сийвэн буюу плазмд нь хоёр төрийн антиетүүд хоёул байж байдаг.
II буюу А, /АО/ цусны бүлэг. Генийн хэлбэр нь IA\IA эсвэл IА\i. Эритроцитууд дээр нь А антиген, плазмад нь бета антибиет.
III буюу В /ВО/ цусны бүлэг. Генийн хэлбэр нь IB\IB эсвэл IВ\i. Эритроцитүүд дээр нь В антиген, плазмад нь альфа антибиет.
IV буюу АВ цусны бүлэг. Генийн хэлбэр нь IA\IB. Эритроцитүүд дээр хоёр антиген хоёул байрласан, плазмад нь хоёр антибиет хоёул байхгүй.
Онцлог. Харин В бүлгүүд нь шинэ чулуу зэвсгийн сүүл эрин үеийг хүрч Гималайн өндөрлөг бүсийн нутгууд болон Пакистан, Энэтхэг зэрэг нам дор газруудыг хамаарч байв. Хүрээлэн буй орчинд нутагших, тодорхойлогдсон бүлгүүд дотор А тэмдгээс дараагийн В бүлгийн цусны онцлог нь орчиндоо илүү сайн дасан зохицох шалгуурт хүрсэн байж гэж ойлгож болох юм. Үнэндээ А бол харьцуулан дүгнэх хэмжээнд төдийлөн хүрэхгүй хэдийч энэ төрлийн бүлэг аяндаа гарч ирсэн юм. А бүлэг, бол маш том бүлэг хэдий ч дараагаар хүрээлэн буй орчинд дасан зохицох тал дээр В бүлгийн хувьд гарцаагүй онцлох шинжээр гарах нөхцөлүүд бүрдсэн байна. О бүлгийн тархалт нь шинэ бүлгийн цусны хувьд шахагдаж эхэлсэн байна. Энэ бүхэн мэдээж нилээд чухал шинж чанаруудтай хувьсан. Улмаар дараа дараагийн хувьсахуй эхлэл бололцоог давхар олгож өгч чаджээ. Шинэ төрлийн В бүлэг нь байгаль цаг уурийн шинэ орчинд үүсэх, тэр дундаа халуун хүйтэн болон зөөлөн дулаан уур амьсгалд дасах шинэ бололцоог хэдийнээ тавьж өгсөн нь хүний нүүдлийн эхлэл болсон гэж ойлгож болно.


Халуун орны өөрөөр хэлвэл Тропикийн бүсийн амьдралтай дорнод Африкийн баян бүрдэд бусад амьтдын хамт оршин тогтнож байсан эртний Хомо Сапиенс хүмүүс нь өөрсдийн амьдралын хүний хэвшилт шинжээ хадгалж жимс ногоо түүвэрлэж, ан агнуур хийх маягаар нүүдэллэн нэг газраас нөгөө газар луу шилжихдээ хуурай халуун орчноос хүйтэн чийглэл бүсүүдийг мөн дайрч байжээ. Эртний нүүдэлчид нь эх дэлхийн үржил шимээс, үржил шимгүй бүсийг аажмаар эзэмшин суурьшиж байв. Хүн төрөлхтний гайхамшигтай нүүдлийн түрэлт нь өндөр уулаас эх тивийн нам дор хэсэг газар бүрт хүрч байв. Тухайн үед Африкаас нүүдэллэж байсан эртний хүний нүүдэл нь мэдээж амьдралын төлөөний тэмцэлийн шинжтэй байсанд эргэлзэх хэрэггүй. Тэд Африк, Европ, Дундад Ази, Төв Азийн тэгш хавтаг дээр хүрч өөр өөрийн гэсэн амьдралын хэв маягтай болсон хэдийч нийтлэг “Эх Модний” адил хэв маягаар хөгжиж байлаа. Төв Азийн тэгш талаас улмаар 35000 жилийн тэртээ Берингийн хоолойгоор дамжин Америк тив рүү нэвтэрсэн эртний хүмүүс нь Америк тивийг нээсэн анхны хүмүүс гэж хэлж болно. Улмаар тэндээ умард Америкийн Кловисийн соёлыг үүтгэж байв. Ийм хэмжээ хүний нүүдэл нь зөвхөн нүүдэлчдийн өвөрмөц генийн мутац үүсэх бололцоог бий болгох нөхцөлд хүргэсэн байхыг үгүйсгэх аргагүй юм.
Нүүдэлчдийн өвөрмөц ген болох В бүлгийн ген нь хүрээлэн буй орчинд бусад бүлгээс ялгагдах, илүү өндөр төвшинд дасан зохицох хэмжээнд хүрч болохыг харуулж чадсан өвөрмөц бүлэг юм. Хүний нүүдлийн бүхийл цаг хугацаанд В бүлгийн генийн дасан зохицох чадварыг тээсэн нүүдэлчид шинэ чулуун зэвсгийн сүүл үе хүртэл үүргээ гүйцэтгэсэн ба ойролцоогоор 10-15000 жилийн суулчийн мөстлөгт тулж ирсэн.
Энэ онолын ард шинжлэх ухааны баталгаа бий бөгөөд Жишээлбэл: Тус бүлгийн нүүдэлчдийн цусан дахь гормоны хэмжээ илүү хувьсах чанартай байдагт байгаа юм. Үүнд баталгаа өгөх баримтууд нь уулын бүсийн зарим нутаг болох Памир, Киргизийн өндөрлөг бүсийн газруудад буй нүүдэлчин гарбалтай үндэстэн нарийн дасан зохицох онцлогийг бэлхнээ харуулж байна. Эдгээр нутгуудад амьдрах нь уугуул тэдний хувьд тиймч хэцүү биш. Энэ утгаараа тэдний дотоод бодисийн солилцоо, цусан дахь гормоны хэмжээ нилээд зохицонгуй байдаг нь далайн төвшингээс дээш газарт байдагтай холбоотой байх бөгөөд тэдний биеийн онцлог, цусан дахь өвөрмөц гентэй мөн холбон тайлбарлаж болно. Энэ утгаараа далайн түвшингээс дээш орших хүн ам зүйд хийсэн судалгаагаар О бүлгийн цусны давтамж нилээд бууралттай харагдаж байхад харин В бүлгийн цусны давтамж үлэмжхэн ихэсэх хандлагтай ажиглагдаж байна.
Түүнчлэн эртний Ром түүхчийн бичиж тодорхойлсноор... “Исгэсэн сүү" өөрөөр хэлвэл гүүний айраг уудаг байсан тухай сурвалжийн мэдээг дурдаж болох юм. Мөн тэдэд ямар нэгэн тахалийн шинжтэй өвчлөл болон нийтийг хамарсан биологийн идэвхт өвчинд дасан зохицох эцсийн мөч хүртэл бусад бүлгээс ялгарч чаддагт маргах юмгүй юм. Ялангуяа В бүлгийн цустай гэрийн эзэгтэй А болон О бүлгийн цустай ижил эзэгтэй нараас гэр орны ажилд илүү зохион байгуулалттай хандаж байжээ. Энэ нь нүүдлийн онцлогтой холбоотой ч байж болох юм. Хэдийгээр инээдтэй ч гэлээ зарим нэг онцлог нь илэрхий нүүдэлчид дунд харагдаж байдаг шүү дээ. Яагаад гэвэл тэд нүүдэлчид юм. Мөн шинжлэх ухаан ч баримт гэвэл В бүлгийн нас биенд хүрч буй эмэгтэй хүний биеийн юм ирэх нь бусад дээр дурдсан бүлгүүдийн хажууд хамаагүй эрт илэрч эхэлдэгт байна.
Харин В бүлгүүд нь шинэ чулуу зэвсгийн сүүл үеийн эрин үеийг хамарч Гималайн өндөрлөг бүсийн нутгууд, мөн Пакистан, Энэтхэг зэрэг нам дор газруудыг хамаарч байв. Хүрээлэн буй орчинд нутагших, тодорхойлогдсон бүлгүүд дотор А тэмдгээс дараагийн В бүлгийн цусны онцлог нь орчиндоо илүү сайн дасан зохицох шалгуурт хүрсэн байж гэж ойлгож болох юм. Үнэндээ А бол харицуулан дүгнэх хэмжээнд төдийлөн хүрэхгүй хэдийч энэ төрлийн бүлэг аяндаа гарч ирсэн юм. А бүлэг, бол маш том бүлэг хэдий ч дараагаар хүрээлэн буй орчинд дасан зохицох тал дээр В бүлгийн хувьд гарцаагүй онцлох шинжээр гарах нөхцөлүүд бүрдсэн байна. О бүлгийн тархалт нь шинэ бүлгийн цусны хувьд шахагдаж эхэлсэн байна. Энэ бүхэн мэдээж нилээд чухал шинж чанаруудтай хувьсан. Улмаар дараа дараагийн хувьсахуй эхлэх бололцоог давхар олгож өгч чаджээ. Шинэ төрлийн В бүлэг нь байгаль цаг уурийн шинэ орчинд үүсэх, тэр дундаа халуун хүйтэн болон зөөлөн дулаан уур амьсгалд дасах шинэ бололцоог хэдийнээ тавьж өгсөн нь хүний нүүдлийн эхлэл болсон гэж ойлгож болно.
Өндөр давтамжтай үзэгдэх В бүлгийн генетик газарзүйн үзэгдэл нь хүн ам зүйд ерөнхий суурь бүсчлэлээр харагддаг. Энэ бүх үзэгдлийн уугуул тээгчид нь мэдээжээр харийн нүүдэлчдийн тэмдэг тээгч бүлгүүд болох болно. Жишээ татаж дурдвал: В ген нь түүхийн олон цаг үед Энэтхэгийн эх газар луу холигдож байсан. Тус судалгаа нь Хиндчүүдийн арван дөрвөн бүлэг дотор холигдож байна. Нөгөөтээгүүр баруун Энэтхэгийн Годаварийн хөндий, Андхара Прадеш зэрэг газарт Христ болон Лалын соёл байгаа нь үүнтэй холбоотой байж болох юм. Энэтхэгийн бүхийл кастуудаас гадна Брахмин, Кшатри зэрэг бүлгүүдийг бусадтай харьцуулж үзвэл В бүлгийн ген нь А бүлэгтэй овогуудаас өндөр давтамжтай гарсан байна. АВО бүлгийн тархалт нь баруун умард Хятадын торгоны их зам дагуу тархалттай байдлаар холигдож байхад В бүлгийн давтамж үнэмлэхүй дан байдалтайгаар умард чиглэлтэй ажиглагдсан байсан. Чухамдаа, энэ сэдэв бол Монголчуудын эх үндэс болоод Кавказын уугуул нүүдэлчидтэй харьцуулах бололцоог гаргаж ирдэг.
Кавказын нуруунаас өргөн уудам Азийн тэгш тал нутаг, Уралын бүс нутаг болон өмнөд Францын Периней хүртэлх нутгууд хамарч байна. Энэ үзэгдэл нь чухамдаа хоёр үндсэн замаар нүүдэллэн уусч байсан. Өөрөөр хэлбэл эртний хүн ам зүй нь өөр хоорондоо холигдож байсан нь ажиглагддаг. Тус хоёр хандлаг нь умард, өмнөд гэсэн байдалтай байжээ. Газрын дундад тэнгисийн өмнөд эрэг дагуу суурьших өвөг нүүдэлчид газар нутгийн булаан эзлэх түрэмгийлэл хийж байх хоорондоо тэдний цусан холбоо өрнөд Европчуудтай нилээд холигдож эхэлсэн. Уралын өндөрлөг уулс нь Азийн уудам талаас нүүдэллэх үлэмжхэн хэмжээны нүүдэлчдийн баруун зүг рүү хийх нүүдлийн хэв амьдралд саад болж байсан... Хэдийгээр нүүдэлчдэд тус уулс саад болж байсан гэж үздэгч аль хэдийнээ Кавказын цөөн тооны бүлгүүд дорнод Европ болон дундад Азийн нутгаас Ази тивийн баян Бүрдэд өөрсдийн суурьшлаан давхар хийж байв. Энэ бүхний үр дүнд Азийн нүүдэлчин овог аймгууд өөр төрхтөнтэй зарим нэг талаараа учир битүүлэг байдалтай холигдож амжсан юм. Харин дээрхи хаалт хориг нь цусны бүлэг тогтоох тал дээр Өрнө зүгийн хэсэг бүлгүүдэд А давтамжтай байсан. Нөгөө талд Дорно зүгийн бүлэг В цусыг төлөөлөх зонхилох цул давтамж буйг харуулж чадсан юм.
Харин Монголойд В бүлэг хэмээх тэмдгүүд нь умард зүг рүү илүү их тархсан байдаг. Энэ бүлгийн давтамжуудад орчин үеийн Сибирийн хүн ам зүй нэлэнхийдээ хамарч байна. Тэдний нийгмийн хөгжил нь маш олон янзын соёлын баримтуудаар илэрч байдаг хэдийч мал аж ахуйн нийтлэг онцлог, түүхий эдийн нарийн бүтээгдэхүүн болох цагаан идээны ижил зүйлсээр төстэй гэдгийг цохон дурдах хэрэгтэй. Эдгээр нүүдэлчин хүмүүс нь маш чадварлаг морь унаж чаддаг бөгөөд нилээд өргөн хүрээтэйгээр Сибирийн бүхийл тал болох өндөрлөг, нам дор бүсүүдэд хүрч чадсан байна. Нүүдэлчид хатуу ширүүн нөхцөл байдалд маш сайн зохион байгуулалтад орж чаддаг ба зарим тал дээр генетикийн холимог байдлаар холбогдож байна. Орчин үеийн нээлт дээр нэгэн сонирхолтой баримт гарч ирсэн. Олон тал дээр туршилтын РСR технологийн үзүүлэлтээр 1912 онд олдсон Такламаханы элсэн цөлийн есөн занданшуулсан шуумал дээр АВО-ийг илрүүлж шинжлэх ухааны нарийн судалгаагааны үр дүнд тэдний найм нь илэрхий В бүлгийн цустай гарч ирсэн байна. Энэ нь юу хэлээд байна вэ гэвэл тухайн үеийн нийгэм соёлын холбоо өрнө, дорно ялгаа байхгүй хоорондоо харилцаж улмаар ямар нэгэн соёлын нийлэгжилт хоёр тив дамжин эрт үеэс эдүгээ үе хүртэл явагдаж байсныг баталж өгсөн юм. Энэ утгаараа Дорнод Европ руу В бүлгийн Монголойд генетик давтамж цөөнгүй цаг үеүдэд холигдож улмаар буцаж дорно зүгийн Монголжуу төрхтөн рүү их торгоны зам, болон түүхийн хэлж мэдэмгүй олон үйл явдлын үрээр эргэн холигдсоор байжээ.

эх сурвалж:http://www.stepmap.com/map/bloodtype-origin-by-racial-origin-195726
 http://en.wikipedia.org/wiki/Blood_type
http://en.wikipedia.org/wiki/ABO_blood_group_system
http://en.wikipedia.org/wiki/Red_blood_cell
http://anthro.palomar.edu/vary/vary_3.htm
http://www.universe-people.com/english/svetelna_knihovna/en_mutant_message_down_under.htm
http://www.dadamo.com/science_anthro.htm
http://www.dissercat.com/content/dinamika-antropologicheskoi-differentsiatsii-naseleniya-yuga-zapadnoi-sibiri-v-epokhi-neolit
http://www.smithsonianmag.com/history-archaeology/human-migration.html

12.03.12

Friday, November 30, 2012

...Southern Siberian members of the so-called “Scytho-Siberian community.”

The horse plays a key part in the mythologies of the Indo-Europeans. And no wonder, because its domestication was most likely one of the main factors that facilitated the expansion of Indo-European culture across Eurasia. Indeed, I've just spotted some uncanny parallels between the results of a study on ancient horse DNA, published in PLoS One today, and the info in many of my blog posts about the early steppe tribes who began migrating from Europe during the late Chalcolithic and Bronze Age. The paper also presents data that corroborates the later spread of Altaic groups from eastern Central Asia during the Iron Age.
...
Our dataset has a bias of pre-domestic samples from Asia. For this reason one has to be careful when proposing putative centers of domestication. Notwithstanding, our results postulating local introgressions of wild mares and multiple domestication episodes in Europe and East Asia are not speculative. Both of these regions contributed significantly to determine the genetic portfolio of modern breeds during the Bronze and Iron Ages. Likewise, the mismatch distribution of the early-domestic European and Siberian horses produced evidence for a bottleneck 1500 years after the postulated origin of domestic horses in North Kazakhstan around 3500 BC [21]. Furthermore, our data on Bronze and Iron Age horses indicate local domestication and/or introgression of East Asian haplotypes. The evolution of these private East Asian haplotypes was enhanced by the isolation of Mongolian and Chinese wild horses due to the Altai-Mountains and the Takla Makan and Gobi deserts. These geographical barriers effectively segregated them from their cousins in the Eurasian steppe.
...
Considering our data from the Bronze Age horses, it appears that domestic horses spread soon after their initial domestication. Horse-riding was probably the catalyst for such fast spreading, starting an unprecedented process of gene flow 5,500 years ago.
...
Our dataset has a bias of pre-domestic samples from Asia. For this reason one has to be careful when proposing putative centers of domestication. Notwithstanding, our results postulating local introgressions of wild mares and multiple domestication episodes in Europe and East Asia are not speculative. Both of these regions contributed significantly to determine the genetic portfolio of modern breeds during the Bronze and Iron Ages. Likewise, the mismatch distribution of the early-domestic European and Siberian horses produced evidence for a bottleneck 1500 years after the postulated origin of domestic horses in North Kazakhstan around 3500 BC [21]. Furthermore, our data on Bronze and Iron Age horses indicate local domestication and/or introgression of East Asian haplotypes. The evolution of these private East Asian haplotypes was enhanced by the isolation of Mongolian and Chinese wild horses due to the Altai-Mountains and the Takla Makan and Gobi deserts. These geographical barriers effectively segregated them from their cousins in the Eurasian steppe.
...
Considering our data from the Bronze Age horses, it appears that domestic horses spread soon after their initial domestication. Horse-riding was probably the catalyst for such fast spreading, starting an unprecedented process of gene flow 5,500 years ago.
Our dataset has a bias of pre-domestic samples from Asia. For this reason one has to be careful when proposing putative centers of domestication. Notwithstanding, our results postulating local introgressions of wild mares and multiple domestication episodes in Europe and East Asia are not speculative. Both of these regions contributed significantly to determine the genetic portfolio of modern breeds during the Bronze and Iron Ages. Likewise, the mismatch distribution of the early-domestic European and Siberian horses produced evidence for a bottleneck 1500 years after the postulated origin of domestic horses in North Kazakhstan around 3500 BC [21]. Furthermore, our data on Bronze and Iron Age horses indicate local domestication and/or introgression of East Asian haplotypes. The evolution of these private East Asian haplotypes was enhanced by the isolation of Mongolian and Chinese wild horses due to the Altai-Mountains and the Takla Makan and Gobi deserts. These geographical barriers effectively segregated them from their cousins in the Eurasian steppe.
...
Considering our data from the Bronze Age horses, it appears that domestic horses spread soon after their initial domestication. Horse-riding was probably the catalyst for such fast spreading, starting an unprecedented process of gene flow 5,500 years ago.
...
Considering our data from the Bronze Age horses, it appears that domestic horses spread soon after their initial domestication. Horse-riding was probably the catalyst for such fast spreading, starting an unprecedented process of gene flow 5,500 years ago.
Considering our data from the Bronze Age horses, it appears that domestic horses spread soon after their initial domestication. Horse-riding was probably the catalyst for such fast spreading, starting an unprecedented process of gene flow 5,500 years ago.
Cieslak M, Pruvost M, Benecke N, Hofreiter M, Morales A, et al. (2010) Origin and History of Mitochondrial DNA Lineages in Domestic Horses. PLoS ONE 5(12): e15311. doi:10.1371/journal.pone.0015311
It's unclear where the first horses were domesticated. As per above, it might have been in modern-day North Kazakhstan 3500 BC. Perhaps, and my own theory is that migrants from the cattle breeding
It's unclear where the first horses were domesticated. As per above, it might have been in modern-day North Kazakhstan 3500 BC. Perhaps, and my own theory is that migrants from the cattle breedingFunnelbeaker (or TRB) culture first entered the Eastern European steppes from Central Europe on wagons pulled by oxen. After that, they began adapting to their new way of life, and eventually became the ancient steppe cowboys that many view as the stereotypical early Indo-Europeans.
Below are a couple of abstracts from studies I blogged about in recent years, which fit together very nicely with the quotes above to paint a picture of two ancient expansions from the opposite ends of Eurasia.
It's unclear where the first horses were domesticated. As per above, it might have been in modern-day North Kazakhstan 3500 BC. Perhaps, and my own theory is that migrants from the cattle breedingFunnelbeaker (or TRB) culture first entered the Eastern European steppes from Central Europe on wagons pulled by oxen. After that, they began adapting to their new way of life, and eventually became the ancient steppe cowboys that many view as the stereotypical early Indo-Europeans.
Below are a couple of abstracts from studies I blogged about in recent years, which fit together very nicely with the quotes above to paint a picture of two ancient expansions from the opposite ends of Eurasia.
Below are a couple of abstracts from studies I blogged about in recent years, which fit together very nicely with the quotes above to paint a picture of two ancient expansions from the opposite ends of Eurasia.
Below are a couple of abstracts from studies I blogged about in recent years, which fit together very nicely with the quotes above to paint a picture of two ancient expansions from the opposite ends of Eurasia.
Christine Keyser et al., Ancient DNA provides new insights into the history of south Siberian Kurgan people, Human Genetics, Saturday, May 16, 2009, doi: 10.1007/s00439-009-0683-0
The beginning of a new stage in the population history of this region (the large-scale immigration of Mongoloid groups from Eastern Central Asia and their hybridization with the Caucasoids) is documented by the markedly “eastern” tendency displayed by the series from Arzhan-2. In earlier periods, eastern traits only concentrated in separate individuals, implying that the immigration was small-scale (rather, one might speak of an infiltration of small Mongoloid groups, which were subsequently assimilated by the Caucasoids).
The beginning of a new stage in the population history of this region (the large-scale immigration of Mongoloid groups from Eastern Central Asia and their hybridization with the Caucasoids) is documented by the markedly “eastern” tendency displayed by the series from Arzhan-2. In earlier periods, eastern traits only concentrated in separate individuals, implying that the immigration was small-scale (rather, one might speak of an infiltration of small Mongoloid groups, which were subsequently assimilated by the Caucasoids).
The beginning of a new stage in the population history of this region (the large-scale immigration of Mongoloid groups from Eastern Central Asia and their hybridization with the Caucasoids) is documented by the markedly “eastern” tendency displayed by the series from Arzhan-2. In earlier periods, eastern traits only concentrated in separate individuals, implying that the immigration was small-scale (rather, one might speak of an infiltration of small Mongoloid groups, which were subsequently assimilated by the Caucasoids).
V. G. Moiseyev, Nonmetric traits in Early Iron Age cranial series from Western and Southern Siberia, Archaeology, Ethnology and Anthropology of Eurasia, Volume 25, Number 1 / July, 2006, DOI: 10.1134/S1563011006010117
Our data suggest multiple domestications and introgressions of females especially during the Iron Age. Although all Eurasian regions contributed to the genetic pedigree of modern breeds, most haplotypes had their roots in Eastern Europe and Siberia.
Our autosomal, Y-chromosomal and mitochondrial DNA analyses reveal that whereas few specimens seem to be related matrilineally or patrilineally, nearly all subjects belong to haplogroup R1a1-M17 which is thought to mark the eastward migration of the early Indo-Europeans. Our results also confirm that at the Bronze and Iron Ages, south Siberia was a region of overwhelmingly predominant European settlement, suggesting an eastward migration of Kurgan people across the Russo-Kazakh steppe. Finally, our data indicate that at the Bronze and Iron Age timeframe, south Siberians were blue (or green)-eyed, fair-skinned and light-haired people and that they might have played a role in the early development of the Tarim Basin civilization.
The analysis of nonmetric cranial traits has revealed various affinities of the Early Iron Age Western and Southern Siberian members of the so-called “Scytho-Siberian community.” Most of them descended from Chalcolithic and Bronze Age Caucasoid immigrants from the west. During the Early Iron Age, these immigrants had mostly assimilated the aboriginal populations of the steppe zone, characterized by plesiomorphic trait combinations that were still discernible in certain groups such as those associated with Krotovo and Okunev cultures.
Posted by Davidski at 9:40 PM No comments:
Labels: Eurasia, horse, Indo-European, mtDNA



Source from- http://eurogenes.blogspot.com/2010_12_01_archive.html
http://www.plosone.org/article/info:doi/10.1371/journal.pone.0015311#pone.0015311-Outram1


Settling of the Indo-Europeans, Finno-Ugrians, and Turks in Eastern Europe (Survey)



The First Neolithic Tribes in Eastern Europe


The population of Eastern Europe are still led their traditional way of life of wandering hunter-gatherers, when a number of separate cultures was formed on the Balkan Peninsula and in the lower Danube in the 6th millennium BC. Common roots of these cultures were nourished by cultural flow penetrating to the South-East Europe across the Aegean area from Anatolia.
Demographic expansion of farming communities from the Caucasus and Anatolia in Eastern Europe could be due to a relative overpopulation in their primary habitat, or rather the achievement level of the so-called "maximum economic function", which places the border population growth in a certain area, occurring not only a natural way but also due to the retracting of small farming communities of neighboring groups.
The emergence of Neolithic cultures on the territory of the Ukraine was obviously connected with this cultural flux.

The first farmers and pastoralists penetrated in Eastern Europe from the Dniester River to the Lower Don from the south-west, and partly, perhaps, from the Caucasus (BROMLEY Yu.V., 1986, 292). Actually, these newcomers were the creators of the first Neolithic cultures in Eastern Europe. During their spread in the direction to the Carpathian Basin in the 5th mill BC, when engaged in farming and cattle breeding tribes were first settled here, a gradual transition from the Mesolithic to the Neolithic occurred (HERRMANN JOACHIM , 1982, 43). The newcomers created the culture Linear Pottery in the area of the Carpathian arc, which applies to large parts of Europe and even to France. Several interrelated Neolithic cultures belonging to the circle of this culture are known in the Middle Danube. The earliest of these, the culture Körös, created by people of the South-Balkan origin (SHUSHARIN V.P., 1971, 12).
Obviously, another group of newcomers has created the Bug-Dniester culture, which coulg have links with the more advanced synchronous cultures of South-Eastern Europe. Mykola Tovkaylo said that after establishing contact with the culture of Körös in the "the outsets of productive economy i.e agriculture and livestock spread in the area of the Bug-Dniester culture " (TOVKAYLO M.T., 1998, 1). However we can also suppose that the elements of the new management had been made not only by simple contacts by together with the resettlement of the population from the Balkan to the basin of the Southern Bug. Some large group of immigrants from the Balkans created here the Earlly-Trypillian culture. The race of the creators the Tripollian culture in the Ukraine can be identified by the data of anthropology, which also confirm the wave of newcomers from the Balkans:

"The physical types of people of the Tripollian culture is characterized by gracility and dolichocephalia . Morphological features of this type are wide spread in Western Europe, Mediterranean, Asia Minor, besides that special affinity with the Tripollians is shown by cranial series of Central Europe and the Mediterranean Basin". (KONDUKTOROVA T.S. 1973, 49)


The Reconstrucion of the appearance of the Trypillians confirms this fact (see Fig. 19)

Fig. 19. Graphical Reconstrucion of the Appearance of the Trypillians by M.M. Gerasimov on the basis of found sculls. (MASSON V.M., MERPERT N.Ya. 1982. Fig.)

The Bu-Dniestr and Early-Typollian cultures coexisted in the same area and maintained close relationships a long time from the middle of the 1st to start of the 2nd quarter of the 4th BC (TOVKAYLO M.T. 1998, 14-15). At the same time (in the 5th mill BC) Neolithic cultures spread through the South and North Caucasus to the eastern part of the Ukraine (the Dnieper-Surska and the Dnieper-Donets cultures). The spreading was occurred by as resettlement and partly by borrowing the productive economy.
One can assume that third stream of migration of carriers from the Neolithic cultures existed also from Asia along the eastern coast of the Caspian Sea to the right bank of the Ural River and thence to the Lower Volga. The archaic Yelshansk Neolithic culture in the area between these rivers may be evidence of such a possibility:

It is not excluded that, the territory of Central Asia was transformed into a semi-desert in connection with desertification. Living conditions deteriorated sharply, which resulted in an outflow of population northward in a more favourable habitat. This area could be the Forest-steppe and the Volga region. Alien populations mingled with the natives and could borrow the local tradition of making stone tools" (TURETSKIY M.A. 2007, 53).

Thus the community of farmers from the South Caucasus and other parts of Asia have begun to move north in search of the land. Among these communities were the Indo-European, Altaic, Uralian people, who left their Urheimat iin the 6th mill. BC and gradually reached Eastern Europe.

Thursday, November 29, 2012

Буриад-Буряты-Buryat



Буриад
Монголын нэгэн гол ястан нь Буриад монголчууд билээ. Тэдний өвөг дээдэс нь Байгаль нуурын ар өврөөр нутаглаж асан эртний анчин гөрөөчин ойн иргэдийн нэгэн бөгөөд XIII зуунаас өмнөх үед Байгалаас хойш Хилого /хялго/, Зүлгэ /Лена/ мөрний сав, Сэлэнгийн адгаар сууж байсан Булгачин Хэрэмчин хийгээд Горлог /Енисей/ мөрний эхэн, Байгаль орчимд амьжирч агсан Хорь-Түмэд, Баргужин төхөмд аж төрөх Баргуд зэрэг монгол угсааны аймгууд байсан ажээ.

Дорнод Монголын буриадууд нь Онон-Улз голын сав дагуу Хэнтий аймгийн Батширээт, Биндэр, Дадал, Норовлин зэрэг сумнаа зонхилон нутаглах хорь 11 овог: Цагаан, Галзууд, Бодонгууд, Шарайд, Халбин, Батнай, Худай, Гушид, Хүгдүүд, Харгана, Ухуацай болон Дорнод аймгийн Баян-Уул, Баяндун, Дашбалбар сумнаа голлон суух 8 овог: Цагаан, Галзууд, Хүгдүүд, Ухуацай, Бодонгууд, Шарайд, Халибин, Харгана зэрэг овог яснаас бүрэлдэхийн дээр Хэнтий аймгийн Батширээт сумнаа бүхий Худар Буриадын дотор Шонос, Буур, Авзай, Хурмуш, Олзон, Бахи зэрэг овог дайралдана. Хэдий тийм боловч эдгээр яс овог нь хоорондоо холилдсон нь олонтаа байна.

Эдгээр яс овгуудын нэрийг ажиглахад Хорь, Ага буриад нь буриадын эртний овгуудаас бүрдэж байхад Цонгоолын дотор Халх, Өвөр Монгол, Ойрад гаралтай яс овгууд зонхилж байна. Энэ нь буриад ястний овгууд эрт хожмын олон үед бүрэлдснийг харуулж байна. Буриад Монголчууд МУ-ын Хэнтий, Дорнод, Сэлэнгэ аймаг: ОХУ-ын Бурят АССР, Эрхүү мужийн Усть-Ордын үндэсний тойрог, Чита мужийн Агын үндэсний тойрог: БНХАУ-ын Өвөр Монголын өөртөө засах орны Хөлөнбуйр аймгийн Шинэхэн нутагт оршин сууж байна. 

МУ-ын буриадууд нь хэл аялгуун хувьд Онон Улзын хорь, ага, хамниган, худир буриадын аялгуу: Сэлэнгэ-Үүрийн голын түнхэн-санагын цонгоол буриадын аялгуугаар хэлэлцэнэ. Түүнчилэн буриад ястан нь өвөрмөц соёл бүхий зон юм. Тэд байшин сууцанд голлон суух ба барилга барих хадлан хадах, жимсчлэх ан агнах, үнээ саах ажилд нэн сурамгай. Сүү машиндаж зөөхий хийх, талх барих, жимсний дармал бэлтгэх талаар нэн чадамгай. Найр наадамд харилцаа дуу дуулал-цах, цэц булаалдах, бүжиг бүжих, домог тууль хэлэх, тэргүүтнээрээ ихэд алдартай билээ.





Буряты
        Народ, расселившийся на территории Прибайкалья и Забайкалья. В настоящее время буряты проживают в России, Монголии, Китае. В России традиционно делятся на западных прибайкальских и восточных забайкальских бурят. Подразделяются на роды. В Восточном Забайкалье представлены в основном Хоринскими родами.
        В Агинском бурятском автономном округе в основном проживают представители восьми хоринских родов. По легенде они являются потомками одиннадцати сыновей Хоридоя Мэргена (Хоридоя-охотника), из которых два рода - потерянные (тёмные), а девять - живут по сей день.
        Легенда о Хоридое Мэргене - очень древняя. Подтверждают её некоторые наскальные изображения. В Частности на священном месте бурят - острове Ольхон (на озере Байкал), где найдено изображение 11 лебедей, два из которых - маленькие, не вставшие на крыло птенцы.

        Сейчас в Агинском бурятском автономном округе проживают представители восьми хоринских родов (потомков Хоридоя Мэргена), каждый из которых делится на малые роды. У каждого рода есть свой отличительный знак - знамя. На знамени - говорящее изображение, называющее род.
        На приводимых ниже рисунках в знамя добавлены названия родов на бурятском языке в старомонгольской и кириллической графике.


род Хуасай
Амба сарай мяханда
Уланхаржа улэнхэржэ хурисаагYй
Арза хорзо архида
Обтожо шуhажа байгаагYй
Хандагай мэргэн ураатай
Хуа тугтай хуасай


род ХYбдYYд
ХYхюн дорюун зантай

Хунгэн шэнгэн ябадалтай
Хухигэр олон аилтаи
Хухын Yндэгэ эдиhэн
Хара бургэд ураатай
Хухэ тугтай
ХYбдYYд
род Галзууд
ДээгYYр hанаатай
Дэлбуул зантай
Дуугай байдаггYй
Даржагануур Yгэтэй
ДэндYY тургэдYY
Дээрэ зYрхэтэй
Дааган ураатай
Гал улаан тугтай
Галзууд

род Бодонгууд
Бодын мяханда бYдYYржэ YзøøгYй

Боошхын архида бYхøøржэ YзøøгYй
Ула мYрøø харуулаагYй
Аяг зангаа танюулаагYй
Ухаан балайраагYй
Хøøрэлдоон хуушараагYй
Шоо мэргэн ураатай
Боро тугтай бодонгууд



род Хальбан

Хара тогоондо хабатай
Харбаха номодо хаhагYй
Дэльбэн тогоондо дYйтэй
Дали номондо дYрэгYй
Шоо мэргэн ураатай
Халюун тугтай
Хальбан





род Шарайд

БYжэн туулайн
Бøøрэ олодог
БYржэ шонын
Yрсэ отолдог
Хандагай мэргэн ураатай
Шара тугтай
Шарайд













род Харгана

Мохоо хутагаараа
Мунса зуралдаг
Морин Тэргээрээ
Мууе шэрэдэг
БYхэриг хоморгошо
Эд зоориншэ
Хара тугтай
Харгана













род Сагаангууд

Сарай мяханда садажа YгøøгYй
Сагаанай архида hогтожо YзøøгYй
Нюдэн бYрYYлтøøгYй
Шэхэн дYлиирøøгYй
Шэгээ алдаагYй
ЗYгøø тøøреэгYй
Шоо мэргэн ураатай
Санаан тугтай
Сагаангууд
Из-за отсутствия соответствующих букв в раскладке win-1251, в названиях родов на бурятском языке вместо краткого «у» здесь пишется «Y», а вместо краткого «о» - символ «ø». Извините за доставленное неудобство.
        Названия родов и знамёна приводятся по информации, опубликованной на стенде районной администрации Агинского района АБАО.
Buryats
        The people that settled in the Baikal region and Transbaikalia. Currently Buryats live in Russia, Mongolia and China. Russia has traditionally been divided into western and eastern Transbaikal Pribaikal drill. Subdivided into clans. In East Transbaikalia are mainly Khorinsk delivery. In the Aga Buryat Autonomous Area is mostly inhabited by eight Khorinsk birth. According to legend they are the descendants of eleven sons Horidoya Mergena (Horidoya-hunter), of which two kinds - lost (dark), and nine live to this day.
        Legend of Horidoy Mergene - very old. Confirm some of its carvings. In particular, at the sacred place of bore - Olkhon Island (Lake Baikal), which found 11 images of swans, two of which - small, not taken the wing chicks. Now the Aga Buryat Autonomous District is home to eight Khorinsk delivery (descendants Horidoya Mergena), each of which is divided into small clans. Each kind has its own distinctive mark - the banner. On the banner - talking image, is the genus. In the figure below a banner added to names of genera in the Old Mongolian Buryat language and Cyrillic chart.